Maandelijks archief: januari 2009

tweemaal Deneuve

Dit weekend twee films met Catherine Deneuve op België:
Belle de Jour (1967) en Les Parapluies de Cherbourg (1964)

Les Parapluies de CherbourgEen jaar geleden schreef ik hier iets over de vrolijke en kleurrijke musical Les Demoiselles de Rochefort met Catherine Deneuve en haar zusje Francoise Dorleac. Morgenmiddag zendt de Belgische televisie Les Parapluies de Cherbourg uit, een andere musicalfilm van Jacques Demy met muziek van Michel Legrand en een hoofdrol Catherine Deneuve. De film won verschillende prijzen, o.a. een Gouden Palm in 1964 op het Film Festival in Cannes en werd in datzelfde jaar genomineerd voor een Oscar in de categorie beste buitenlandse film. Het jaar daarop werd Les Parapluies de Cherbourg ook nog eens bekroond met de prijs voor de best film door de Franse filmcritici.

Belle de JourVanavond zendt Canvas ook nog Belle de Jour (1967) uit van Luis Buñuel. Evenmin als Repulsion (1965) van Roman Polanski waarin Deneuve twee jaar eerder de hoofdrol speelde, is Belle de Jour een luchtige film. Voor iets opwekkenders kun je Catherine Deneuve beter zien in Les Parapluies de Cherbourg (1964) of Les Demoiselles de Rochefort (1967).

Belle de Jour trailer

Les Parapluies de Cherbourg [ en.wikipedia.org ] | Belle de Jour [ en.wikipedia.org ]

Nieuw-België

Amsterdam – Nieuw Amsterdam 1609-2009
400 jaar betrekkingen tussen Amsterdam en New York

Henry Hudson Dit jaar is het 400 jaar geleden dat Henry Hudson strandde op het eiland Manhattan. In opdracht van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie zocht hij naar een Noord-Westelijke doorvaart naar Azië. Begin september 1609 vond hij op ongeveer 41 graden NB en 74 graden WL een grote baai waarop een rivier uitmondde, die naar hem vernoemd zou worden. In 1626 werd het eiland Manhattan door de WIC voor zestig gulden van de indianen gekocht en zou de nederzetting Nieuw Amsterdam worden gesticht (vanaf 1665 New York geheten) met Peter Stuyvesant als eerste gouverneur. Maar op deze Belgische website las ik een ander verhaal over de stichting van New York. Vijftien jaar na de missie van Henry Hudson zou in 1624 het West-Indische Compagnie schip de Nieu Nederlandt op Manhattan landen met daarop een dertigtal (voornamelijk Waalse) families…

Nova Belgica
kaart van Arnoldus Montanus 1671
de grondgebieden gelegen tussen Virginia en Nieuw-Engeland zouden vanaf 1615 onverschillig de naam van Nieuw-België (Novum Belgium, Novo Belgio, Nova Belgica, Novi Belgii) of Nieuw-Nederland dragen
Het woord Belgiëverwijst naar de oude Nederlanden, die toen een gedeelte van Noord-Frankrijk en Lotharingen, België, Luxemburg en het huidige Nederland omvatten. Zijn inwoners heetten de Belgen. Vele kaarten uit de zestiende eeuw toonden trouwens dit grondgebied onder de naam van België. De naam ging nadien in onbruik raken ten bate van Nederland, en ging pas in 1789 terug verschijnen ter gelegenheid van de eerste Belgische revolutie. Meerdere zegels uit dit tijdperk herinneren dat de grondgebieden rond de toekomstige New York de naam van Nieuw-België droegen. Een eerst zegel uit 1623 draagt een bever – voor het aankomst van de kolonisten in 1624 was de streek vooral geëxploiteerd door pelsjagers – omcirkelt met de woorden “Sigillum Novi Belgii”. Het zegel van Nieuw-Amsterdam uit 1654 draagt wat hem aangaat de vermelding “Sigillum Amstellodamensis in Novo Belgio“.
 
Bron: Het ontstaan van New York, legende en werkelijkheid
Niew Nederland
kaart van Johannes van Keulen 1685
De naam Nieuw Amsterdam was in 1665 veranderd in New York

Amsterdam - Nieuw Amsterdam 1609-2009 Het was Henry Hudson die vierhonderd jaar geleden in opdracht van de VOC een korte route zocht naar Azië. Hij strandde op het eiland Manhattan en was enthousiast over de gunstige ligging aan zee. De Amsterdamse West-Indische Compagnie „kocht„ het eiland in 1626 voor zestig gulden van de indianen. Vanaf dat moment ontwikkelde zich een multiculturele samenleving met burgerrechten naar Amsterdams model. Bij de overname door de Engelsen werden deze gerespecteerd.

In de 19e eeuw ontstond er in Amerika belangstelling voor de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Twee republieken, twee wereldmachten. Onder de Nederlandse kolonisten groeide het sociale bewustzijn. In New York was Mrs. Astor, geb. Schermerhorn, de ongekroonde koningin van de Society. De Hollandse Gouden Eeuw stond in de schijnwerpers. Amerikaanse verzamelaars richten hun blik op de Rembrandts en Vermeers. Na de eeuwwisseling brak een ware Holland-mania uit. Hans Brinkers schaatstocht, een Amerikaanse creatie, beleefde ongekende populariteit.

Bron: unitedmediacompany.nl

New Netherland Project [ nnp.org ] | historicnewamsterdam

achtergronden [ 3]

achtergronden uit The Sleeping Beauty (1959)
Sleeping Beauty
achtergronden uit The Sleeping Beauty (1959)
The film was directed by Les Clark, Eric Larson, and Wolfgang Reitherman, under the supervision of Clyde Geronimi. The film was based on the fairy tale Sleeping Beauty by Charles Perrault, with additional story work by Joe Rinaldi, Winston Hibler, Bill Peet, Ted Sears, Ralph Wright, and Milt Banta. The film’s musical score and songs, featuring the work of the Berlin Symphony Orchestra, are inspired from the 1890 Sleeping Beauty ballet by Pyotr Ilyich Tchaikovsky.Sleeping Beauty was the first animated feature to be photographed in the Technirama widescreen process. The film was presented in Super Technirama 70 and 6-channel stereophonic sound in first-run engagements. Only one other animated film, Disney’s The Black Cauldron, was shot in Technirama.
 
The Sleeping Beauty [ en.wikipedia.org ]


meer achtergronden [ animationbackgrounds.blogspot.com ]

tweede jeugd

Stripblad Eppo is terug en ligt vanaf vandaag weer in de winkels

Toen ik in 1975 van de lagere school naar de brugklas ging, maakte ik de metamorfose mee van de PEP naar de Eppo. Ruim dertig jaar geleden had je nog een computerloze jeugd en strips waren veel belangrijker dan tegenwoordig. Zeker voor mij, een jongen van twaalf die de bovenmeester had opgebiecht dat hij striptekenaar wilde worden. De klas had erom moeten lachen, maar het was wel degelijk serieus bedoeld. De PEP en de Eppo waren voor mij heilige lectuur en ik gooide geen nummer weg tot op de dag van vandaag. Met het gevolg dat ik nog altijd bijna 6 jaargangen PEP compleet (1970-1975) en ruim 6 jaargangen Eppo compleet (1976-1981) heb staan.

aankondiging van Eppo in 1975
Deze aankondiging van Eppo verscheen in het allerlaatste nummer van PEP in september 1975
vandaag verschijnt Eppo na 34 jaar opnieuw…

Deze week keert Eppo terug en richt zich vooral op lezers zoals ik, veertigers en dertigers die tussen 1975 en 1989 het blad lazen en die nu bijna honderd Euro per jaar over hebben voor hun tweewekelijkse dosis jeugdsentiment. Ik vind het wel jammer dat voor de naam Eppo is gekozen en niet voor PEP. Maar dat zal te maken hebben met het feit dat het stripblad PEP de nostalgische en koopkrachtige dertigers weinig of niets zegt. Ik hoop dat deze reanimatie een serieuze kans van slagen heeft en het stripverhaal in Nederland een tweede jeugd krijgt. Aan het team van Nederlandse toptekenaars zal het niet liggen. Onder deze tekenaars vinden we ouwe rotten als Dick Matena, Daan Jippes, Martin Lodewijk en Henk Kuijpers die ooit begonnen in PEP (en Donald Duck) en die na veertig jaar de meesters zijn van het Nederlandse stripverhaal. Ik steun dit initiatief van harte met het kopen van een los nummer, om te beginnen…

Heb je weleens heimwee naar de jaren 70 en 80? Toen het hoogtepunt van de week dat moment was, waarop de brievenbus klepperde en de nieuwe Eppo op de deurmat viel. Nou… Die tijd komt weer terug!!! Het legendarische stripblad Eppo komt terug! Vanaf 29 januari 2009 verschijnen er maar liefst 25 nieuwe nummers. Dat betekent dus ook splinternieuwe avonturen van onder andere Storm, Franka, De Partners en Agent 327. Verhalen die speciaal voor Eppo worden gemaakt. Maar daar blijft het natuurlijk niet bij! Tal van andere artiesten staan te popelen om voor Eppo aan de slag te gaan, en jou elke twee weken te verrassen met een superblad.
 
Bron: eppostripblad.nl

de terugkeer van Eppo [ wereldomroep.nl ] | Eppo terug van weggeweest [ adformatie.nl ] | strips horen door de brievenbus [ nrcnext.nl ]

flakkerende spookbeelden

maandagnacht op Arte: Intolerance (1916)
Love’s Struggle Throughout the Ages van D.W.Griffith

Vorige week schreef ik hier iets over de Argentijnse film Antena , een schitterende compilatie van citaten en cinematografische stijlmiddelen uit het tijdperk van de stomme film gegoten in een surrealistisch sprookje. Tegenwoordig kun je met de computer alle stijlen en effecten uit het verleden nabootsen en digitale retrografische vormgeving is een genre apart geworden. Maar vannacht keerde de Frans-Duitse zender Arte terug naar een van de originelen uit het tijdperk van de stomme film, het drie uur durende epos Intolerance van D.W.Griffith, een film die 90 (negentig!) jaar ouder is dan Antena.

scenes uit Intolerance
verschillende scenes uit Intolerance die gaan over 2500 jaar onverdraagzaamheid. Toen de film in september 1916 uitkwam, was Amerika nog niet betrokken bij de Eerste Wereldoorlog

Intolerance is een onbetwijfeld meesterwerk en een klassieker die elke zichzelf respecterende filmliefhebber eens in zijn leven moet hebben gezien. Mark Twain heeft eens opgemerkt dat een klassieker een boek (c.q. film) is dat iedereen gelezen (gezien) wil hebben maar dat niemand wil lezen (zien). Vaak heeft dit te maken met het feit dat een klassieker meestal een flinke kluif is en het tempo niet snel genoeg is omdat een klassieker uit een andere tijd komt. De eenentwintigste mens is een zapper geworden en consumeert liever het wikipedia lemma over een klassieker, dan dat hij de tijd neemt om de klassieker te absorberen. Ik probeer daar zelf een beetje de middenweg in te vinden. Zo heb ik bijvoorbeeld de Metamorphosen van Ovidius en de Divina Commedia van Dante nu allebei voor een derde gelezen maar wel in mijn bezit, zodat ik elk moment een begin kan maken om verder te lezen. Ook Intolerance heb ik op de harde schijf staan en nu voor een derde bekeken.

Babylonische stad uit Intolerance
Babylon uit Intolerance

Intolerance is echt een stokoude, bijna negentiende eeuwse film. Alle volwassenen in de film en het publiek in 1916 waren ook negentiende eeuwers. En dat geldt zeker voor de actrices die zo lijken te zijn weggelopen uit Victoriaanse schilderijen, vaak met smachtende blik omhoog, de lippen donker aangezet en de krullen bevallig in de nek. Lilian Gish speelt in Intolerance een van de hoofdrollen en samen met Mary Pickford zou zij als ‘Griffith girl’ een van de allereerste Hollywood sterren worden. Doordat Griffith voor het eerst effectief gebruik maakte van de close up zodat hun mooie gezichtjes kolossaal op het witte doek konden verschijnen, was de ster status een feit.

Intolerance moet je met eigen maatstaven beoordelen want deze oerfilm is een Gesammtkunstwerk waarin woord (de tussenschriften) muziek (de live interpretatie van het orkest) theater en schilderkunst/fotografie elkaar ontmoeten in het piepjonge medium. De filmtaal waaraan we inmiddels zo gewend zijn, is hier nog in wording. Door de technische ‘gebreken’ (flakkerende beelden, snelle bewegingen, monochrome inkleuring en stomme acteurs die daardoor theatrale gebaren nodig hebben) ontstaat er een filmische en poëtische werkelijkheid. Esteban Sapir heeft deze poëzie van flakkerende spookbeelden in Antena (2006) weer weten op te roepen.

Babylonische stad uit Intolerance
De gigantische set in Hollywood met de poort van Babylon werd afgebroken maar in 2001 werd weer een replica gebouwd in het commerciële Hollywood & Highland complex

The massive life-size set of the Great Wall of Babylon, seen in the fourth story, was placed at the corner of Sunset Boulevard and Hollywood Boulevard when the movie was completed. It became a notable landmark for many years during Hollywood’s golden era. It actually stood on the lot of the studio on Prospect Avenue near the Sunset & Hollywood Boulevard junctions in the eastern end of the city. It was the first such exterior set ever built in Hollywood. Falling into disrepair, it was eventually torn down. Years later, this same Babylon set was replicated as the central courtyard design for the new Hollywood & Highland complex in Hollywood, which opened in 2001.

Bron: imdb.com

scene uit Intolerance
Intolerance was a colossal undertaking filled with monumental sets, lavish period costumes, and more than 3,000 extras. The film consisted of four distinct but parallel stories that demonstrated mankind’s intolerance during four different ages in world history. The timeline covered approximately 2,500 years, beginning with:
 
1. The “Babylonian” period (539 BC) depicts the fall of Babylon as a result of intolerance arising from a conflict between devotees of different Babylonian gods.
2. The “Judean” era (circa 27 AD) recounts how intolerance led to the crucifixion of Jesus.
3. The French Renaissance (1572) tells of the failure of the Edict of Toleration that led to the St. Bartholomew’s Day Massacre.
4. Modern America (1914) demonstrates how crime, moral puritanism, and conflicts between ruthless capitalists and striking workers helped ruin the lives of Americans.
 
Bron: Intolerance [ en.wikipedia.org ]

Intolerance [ imdb.com ]

de achterkant van onze welvaart

gezien met Michaela: Manufactured Landscapes (2006)

De documentaire Manufactured Landscapes van fotograaf Edward Burtynsky begint met een minutenlange tracking shot langs een bijna eindeloze productielijn in een Chinese fabriek. Met deze eenvoudige ene shot wordt een krachtig statement geplaatst tegenover het globalisme en het consumentisme in het bijzonder.

Manufactured Landscapes openingsshot

Daarna volgen we de fotograaf in China en Bangladesh langs schroothopen, scheepswerven, mijnen en industriële landschappen. Burtynsky heeft een missie en zijn werk kun je als een aanklacht beschouwen tegen de uitmergeling van onze planeet. Evenals de Nederlandse fotograaf Frits Weeda die in de jaren zestig met zijn foto’s de achterkant van de optimistische wederopbouw liet zien, zo laat Burtynsky de achterkant van onze huidige welvaart zien. Hij reist niet voor niets vaak naar China omdat dit land inmiddels de fabriek van de wereld is geworden. En waar geproduceerd wordt, zijn ook de dramatische gevolgen te zien van industrialisering. Zeker in een land als China waar de milieuwetgeving nog mijlenver achterligt op die in West-Europa. Maar ook al zijn wij milieubewuste Europeanen, als consument dragen we natuurlijk allemaal bij aan de vervuiling van het Chinese landschap.

Manufactured LandscapesBurtynsky’s foto’s zouden van een adembenemende maar verontrustende schoonheid zijn. Ik begrijp wat ermee bedoeld wordt, maar ik ben het daar niet mee eens. Als de relatie tussen schoonheid en goedheid verbroken is, kan er voor mij geen echte schoonheid zijn. Ernst Jünger schrijft in van zijn oorlogsdagboeken hoe hij geniet van de schitterende reflecties van een bombardement in zijn wijnglas. De gruwelijkheid van deze gebeurtenis wordt willens en wetens getransformeerd in een esthetische piekervaring. Zo kun je in de uitgemergelde, kaalgeschoren en vergiftigde landschappen ook prachtige kleuren en vormen zien. Maar in feite kijk je door deze ‘lijkfotografie’ naar het verminkte lichaam van moeder aarde. Om daar echt van te kunnen genieten, moet je pervers willen zijn. Niettemin blijft Burtynsky’s werk een krachtige aanklacht tegen onze consumptiemaatschappij.

Manufactured Landscapes (documentaire) | Edward Burtynsky [ masters-of-fine-art-photography.com ]

de redenaar en zijn tekstschrijver

vanavond om 20.55 op Nederland 2 bij Tegenlicht
documentaire over Jon Favreau de speechwriter van Barack Obama

Deze documentaire over Jon Favreau die de toespraken schrijft voor Barack Obama wil ik vanavond niet missen. Dinsdag 10 maart om 15.05 wordt deze uitzending herhaald op dezelfde zender.

Wat maakt een politieke toespraak historisch? Hoe kan een president zich via woorden onsterfelijk maken? En welke invloed had zijn retoriek op de massale jongerenbeweging die Barack Obama hielp om president te worden? Achter de historische speeches van Barack Obama schuilt een piepjonge speechschrijver. Tijdens de verkiezingen schreef Jon Favreau de toespraken waarmee Obama als totale nieuwkomer de harten van miljoenen Amerikaanse kiezers wist te veroveren. Jon is net zevenentwintig en nu al benoemd tot hoofd speechschrijver van Obama in het Witte Huis. Hij wordt daarmee het jongste lid van president Obama’s inner circle in de West Wing. Wie is Jon Favreau? Waar komt hij vandaan? Wat bracht hem zó snel, zó dicht bij het hart van de Amerikaanse politieke macht?
 
Bron: vpro.nl
Obama

QuintillianusQuintillianus
De kunst van het spreken werd al 25 eeuwen geleden gezien als een hoeksteen van de staat. In het oude Griekenland verwoordde Aristoteles de eisen voor een goede toespraak. In de eerste eeuw na Christus werkte Quintillianus dit uit in een lijvig boek, dat in het Nederlands de titel De opleiding tot redenaar kreeg.
Bron: refdag.nl

Tegenlicht [ vpro.nl ]