Maandelijks archief: maart 2009

modern drukwerk

Jan Tschichold, Guiding a New Tradition
Graphic Design Museum Breda 28 februari tot 7 juni 2009

SabonDe Duitse typograaf Jan Tschichold heeft grote invloed gehad op het moderne (grafische) wereldbeeld. Onder invloed van het Bauhaus en De Stijl werd niet alleen de architectuur maar ook de grafische vormgeving uitgekleed en teruggebracht tot de meest elementaire vorm. Na de Eerste Wereldoorlog werd het wereldbeeld nuchter en zakelijk. Schreefloze letters en een heldere opmaak moesten de informatiebrei van de massamedia toegankelijk houden. Onder invloed van het Russische constructivisme werden tekstblokken als letterlijke blokken opgevat die ook diagonaal op de pagina gerangschikt konden worden. Ook was er behoefte aan een industrienorm en mede aan Jan Tschichold hebben we het te danken dat nu iedereen met het ‘A-viertje’ vertrouwd is. Toch keerde Tschichold aan het einde van zijn leven terug naar de klassieke vorm. In de jaren zestig ontwierp hij de Sabon, een letter met schreven, gebaseerd op de klassieker van Claude Garamond uit het begin van de zestiende eeuw.

De tentoonstelling Jan Tschichold, Guiding a New Tradition laat zien hoe geestverwanten uit verschillende beeldende disciplines Jan Tschichold vormden in zijn modernistische opvatting. Het laat ook zien dat de klassiek geschoolde Tschichold de traditionele opvattingen nooit helemaal heeft losgelaten. De indruk dat Tschichold in 1933 radicaal afstand nam van zijn modernistische principes, wordt in de tentoonstelling op een genuanceerde wijze bijgesteld. Buiten twijfel blijft dat Tschichold grote invloed heeft gehad op meerdere generaties grafisch vormgevers. Naast het werk van Jan Tschichold, is in de tentoonstelling ook werk te zien van o.a. El Lissitzky, Laszlo Moholy Nagy, Piet Zwart, Herbert Bayer, Willem Sandberg, Otto Treuman, Joseph Müller-Brockmann, Max Bill, Benno Wissing en Wim Crouwel.
 
Bron: graphicdesignmuseum.nl

Jan TschicholdJan Tschichold (1902-1974) nam de modernistische ontwerppricipes aan sinds 1923 na bezoek aan de Weimarse Bauhaus expositie. Hij werd een ware vooraanstaande Modernist: eerst met een invloedrijk magazine artikel in 1925, vervolgens met een persoonlijke expositie in 1927 en bovendien met zijn meest toonaangevende werk in “Die neue Typographie“. Dit boek was een manifest voor modern design waarin hij alle niet tot de schreefloze letter behorende klassen lettertypen afkraakte. Hij sprak de voorkeur uit voor niet-gecentreerde ontwerpen op titelpagina’s. Hij definieerde vele andere Modernistische design concepten. Tschichold haalde het belang van fotografie in drukwerk aan. Hij adviseerde het gebruik van standaard papierformaten (zoals de DIN-A formaten) voor alle drukwerk, en legde duidelijk uit hoe effectief gebruik te maken van verschillende letterzwaartes en -groottes om zo snel en gemakkelijk informatie over te brengen. Na het boek kwam ook een serie praktische handleidingen uit, die de principes van Modernistische typografie uiteenzette, en hadden eerst een grote invloed op de Duitse drukwereld. “Die neue Typographie” geldt tot op de dag van vandaag als een standaard werk over typografie.

Bron: Jan Tschichold [ nl.wikipedia.org ]

vormgever van formaat [ trouw.nl ] | graphicdesignmuseum.nl

vastentijd [ 9 ]

vandaag is het de negende dag van de Grote Vasten
1 Mijn zoon! merk op mijn wijsheid, neig uw oor tot mijn verstand;
2 Opdat gij alle bedachtzaamheid behoudt, en uw lippen wetenschap bewaren.
3 Want de lippen der vreemde vrouw druppen honigzeem, en haar gehemelte is gladder dan olie.
4 Maar het laatste van haar is bitter als alsem, scherp als een tweesnijdend zwaard.
5 Haar voeten dalen naar den dood, haar treden houden de hel vast.
6 Opdat gij het pad des levens niet zoudt wegen, zijn haar gangen ongestadig, dat gij het niet merkt.
7 Nu dan, gij kinderen! hoort naar mij, en wijkt niet van de redenen mijns monds.
8 Maak uw weg verre van haar, en nader niet tot de deur van haar huis;
9 Opdat gij anderen uw eer niet geeft, en uw jaren den wrede;
10 Opdat de vreemden zich niet verzadigen van uw vermogen, en al uw smartelijke arbeid niet kome in het huis des onbekenden;
11 En gij in uw laatste brult, als uw vlees, en uw lijf verteerd is;
12 En zegt: Hoe heb ik de tucht gehaat, en mijn hart de bestraffing versmaad!
13 En heb niet gehoord naar de stem mijner onderwijzers, noch mijn oren geneigd tot mijn leraars!
14 Ik ben bijna in alle kwaad geweest, in het midden der gemeente en der vergadering!
15 Drink water uit uw bak, en vloeden uit het midden van uw bornput;
 
Bron: Spreuken 5:1-15
Mijn zoon! merk op mijn wijsheid, neig uw oor tot mijn verstand;
Opdat gij alle bedachtzaamheid behoudt, en uw lippen wetenschap bewaren.

Spreuken 5:1-2

Andere lezingen vandaag: Genesis 4:8-15 en Jesaja 5:7-16

postzegels en paleizen

Hoe dictators hun slechte smaak verraden

De zelfuitgeroepen Prins Roy van het (door geen enkel land ter wereld erkende) ministaatje Sealand die op een boorplatform in de Noordzee postzegels uitgeeft met zijn eigen beeltenis erop, is er een van het onschuldigste soort. Ook al heeft Prins Roy een scheutje grootheidswaanzin in zijn bloed (vermengd met net iets meer ironie) en een licht bedorven smaak, gelukkig heeft hij geen macht en al helemaal geen geld om een paleis te laten bouwen. Want daarmee verraden alle dictators hun slechte smaak: met postzegels en paleizen.

postzegels uit Roemenië
De postzegels van Posta Romana waren in de jaren tachtig zo lelijk geworden, dat ze nu als camp een collectors item zijn

Bij het kleinste stukje waardepapier blijft de schade nog beperkt, maar bij architectuur kunnen de gevolgen rampzalig zijn. Het Paleis van het Volk (Casa Poporului) dat Ceaucescu in de jaren tachtig voor zichzelf liet bouwen, is waarschijnlijk het meest beruchte voorbeeld van (helaas nog net op tijd) gerealiseerde megalomanie.

postzegels uit Noord Korea
De postzegels van Noord-Korea
zullen voorlopig wel lelijk blijven