Met de Goethezeit wordt in Duitsland de periode 1770-1830 aangeduid. In deze tijd die samenvalt met het volwassen leven van Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) komen we verschillende stromingen en stijlen tegen, achtereenvolgens Sturm und Drang, Classicisme, Romantiek en Biedermeier. Niet alleen de filosofie, literatuur, beeldhouwkunst, architectuur en muziek kwamen in het Duitse taalgebied tot grote bloei maar ook de schilderkunst.
Toch blijven Duitse en Oostenrijkse schilders uit de Goethezeit in de canon die we tegenwoordig hanteren, duidelijk ondervertegenwoordigd vergeleken bij de Franse schilders rond 1800. In History of Art uit 1962 van H.W. Janson, dat voor kunststudenten nog altijd een gezaghebbend werk is, wordt sinds 1962 alleen Caspar David Friedrich nog genoemd. Op de tentoonstelling Caspar David Friedrich en het Duitse romantische landschap die twee jaar geleden in het Hermitage aan de Amstel te zien was, maakte ik kennis met het werk van een aantal van Friedrich’s tijdgenoten, o.a. van de jong gestorven Carl Philipp Fohr. In deze reeks wil ik tien landschapschilders uit de Goethezeit laten zien: Fohr, Schirmer, Richter, Reinhold en Kersting uit Duitsland. En Koch, Toma, Alt, Waldmüller en Ender uit Oostenrijk.

Bert Keizer gelooft niet in bewustzijn zonder hersenen zoals Pim van Lommel. “Hersenen zonder bewustzijn kan wel, maar bewustzijn zonder hersenen is onzin”, vindt hij. Zijn boek onverklaarbaar bewoond biedt niet de troost van een eindeloos bewustzijn maar zoekt juist naar een dieper inzicht in de relatie tussen onze hersenen en onszelf.

Een mens zit op een andere manier vast aan zijn hersenen dan aan bijvoorbeeld zijn benen of zijn galblaas. Wie zijn galblaas kwijtraakt, blijft als mens geheel aan dek. Maar wie een deel van zijn hersenen moet prijsgeven vanwege een ongeluk, een tumor of een bloeding, kan eindigen met een ernstig verdraaide versie van zichzelf. Een beschadigd brein betekent een beschadigde ziel. Op zoek naar een dieper inzicht in de relatie tussen onze hersenen en onszelf, volgde arts en filosoof Bert Keizer gedurende enkele maanden een aantal hersenchirurgen en hun patiënten van zeer dichtbij. Patiënten beziet hij niet alleen als medische gevallen, maar in de eerste plaats als mensen, die te maken krijgen met onthutsende veranderingen. Hij schetst een levendig en uitermate realistisch beeld van hun lotgevallen, vol dialogen en filosofische terzijdes. Zijn collega’s bewondert hij om hun durf en vaardigheid, maar hij stelt ze ook kritische vragen over de gevolgen van hun ingrepen.
 
Onverklaarbaar bewoond is een even belangwekkend als onthutsend relaas in de kenmerkende Keizerstijl: nuchter en scherp, maar ook soepel, en met onnadrukkelijk mededogen.
 
Bron: boeken.vpro.nl

Bert Keizer fascineerde zich al langer voor de samenhang tussen hersenen en ziel, die even onlosmakelijk als onverklaarbaar met elkaar verbonden zijn: “Iemand zei eens dat het bewustzijn in ons lichaam zit zoals de stemming in een feest. Later hoorde ik iets vergelijkbaars over de benen van Sven Kramer, waar over gezegd werd dat daar een gouden medaille inzit. Dat geldt ook voor onze ziel: anatomisch is die in ons lichaam niet aanwezig. Maar hij zit er, onmiskenbaar.“

Wim Brands in gesprek met Bert Keizer [ boeken.vpro.nl ]

De beste tv-series worden laat op de avond uitgezonden. Op Canvas wordt elke werkdag om middernacht een aflevering van Deadwood uitgezonden, terwijl bij de VARA deze zomer op de late dinsdagavond weer een reeks Mad Men te zien is. Deze tv-serie over de mensen rond een reclamebureau in New York in het begin van de jaren zestig is zo ontzettend goed gemaakt dat ik al twee seizoenen in DVD-box heb gekocht. Michaela en ik keken gisteren naar de laatste aflevering van de derde reeks en zijn zo helemaal up to date met de Verenigde Staten want daar begint op 25 juli AMC het vierde seizoen van Mad Men. Vanavond laat is op Nederland 2 de derde episode uit het tweede seizoen (2008) te zien. Een gedetaileerde synopsis van alle episodes is te lezen op de website van AMC, maar dat moet je natuurlijk wel achteraf doen. En op de blog 405madisonavenue.com kun je besprekingen lezen over verschillende episoden inclusief reacties van lezers.

meer Mad Men op deze blog