Maandelijks archief: september 2010

Nederlandse Realisten naar Assen

ING schenkt Nederlandse Realisten aan Drents Museum

Nederlandse Realisten na 1950Het Drents Museum in Assen krijgt 271 kostbare schilderijen van de ING art collection. Het zijn werken van o.a. Barend Blankert, Dick Pieters en Matthijs Röling. Bladerend door de catalogus Nederlandse Realisten na 1950 die verscheen bij de gelijknamige tentoonstelling in de Kunsthal in 2001, valt onmiddellijk op dat de ING veel realistische kunst in zijn collectie heeft. Ook Frans Clement, Peter Durieux, Kenne Grégoire, Theo l’Herminez, Pieter Pander, Piet Sebens, Bernardien Sternheim, Frans Stuurman, Jan van Tongeren, Aat Verhoog, Gerrie Wachtmeester en Kik Zijler zijn in de ING art collection vertegenwoordigd.

Fijnrealisme
Wat deze schilders onderscheidt van de modernistische schilders is dat de voorstellingen in het algemeen weinig tot geen ruimte laten voor een andere interpretatie dan wat geschilderd is. We herkennen een steen als een steen, een groen veld als een weiland of een grasveld etc. Het perspectief is meestal correct, de kleurtoepassing natuurgetrouw. De toeschouwer heeft nauwelijks ruimte voor een eigen visuele interpretatie die de verbeelding aan het werk zet.
 
Het is met name dit aspect dat bij liefhebbers van moderne kunst veel weerstand oproept. Het zou te schools, te ‘af’ zijn, geen uitdaging betekenen voor de fantasie van de toeschouwer; immers alles is al aanwezig op het doek. Het wordt gezien als een teruggrijpen op tradities; ambacht prevaleert boven artistieke kwaliteit.
 
Hoewel fijnrealisten tot nu toe weinig bekendheid genieten, hebben ze sinds de jaren zestig een groeiende groep verzamelaars gevonden, die tegenwoordig bereid is aanzienlijke prijzen voor hun werk te betalen. Daarnaast betreft het een kunstvorm die door een breed publiek wordt gewaardeerd om zijn herkenbare voorstelling en technisch vakmanschap. Een vergelijking met onze kunst uit de Gouden Eeuw is hier op zijn plaats.
 
Heleen Buijs in Nederlandse Realisten na 1950, Waanders Uitgevers Zwolle, 2001
Matthijs Röling
Matthijs Röling Herfst, 1975/76

Nederlandse Realisten na 1950Directeur Michel van Maarseveen van het Drents Museum spreekt van een „absolute topcollectie„ en „het beste van de hedendaagse figuratieve kunst in Nederland„. „We zijn er ontzettend blij mee.„ Het museum wordt op dit moment verbouwd en uitgebreid. Daarbij zal ook een nieuwe opstelling voor figuratieve kunst worden gecreëerd waar deze werken deel van uitmaken. Als het museum in het najaar van 2011 weer open gaat, zullen de van de ING gekregen werken allemaal te zien zijn.

Het Drents Museum, dat is gespecialiseerd in hedendaagse figuratieve kunst, werkte eerder al met ING Art samen met exposities en publicaties. Daarom krijgt dit museum als eerste 271 werken. ING onderhandelt nu ook met andere musea die kunst uit de collectie zouden willen ophangen. Maar er wordt ook gekeken naar mogelijkheden in ziekenhuizen en verzorgingsinstellingen.
(Bron: volkskrant.nl )

ING collectie Nederland | ING stoot grote kunstcollectie af

who the * is … ? [ 5 ]

Leopold von Ranke (1795-1886)

In het Rijk van de Geest is alles tegenwoordige tijd en alleen daar ben je onsterfelijk. Dat geldt in het bijzonder voor schrijvers. Immers, wie schrijft die blijft. Zolang we hen blijven lezen en gedenken, leven zij voort. En wanneer ze zijn weggezonken in het collectieve geheugen, kunnen ze met een lemma op wikipedia weer even tot leven worden gewekt.
Vandaag: Leopold von Ranke (1795-1886)

Misschien wel het grootste verschil tussen de geest van het Westen en die van het Oosten, is het verschil van ‘worden’ en ‘zijn’. Anders gezegd: de westerse geest is teleologisch, procesmatig en doelgericht terwijl de oosterse geest ontologisch, meditatief en op het ‘zijn’ gericht is. De technologische ontwikkeling die zich nu geglobaliseerd heeft, is vooral een beweging die uit het Westen komt. Westerlingen die zich daarentegen even willen terugtrekken uit de hectiek van alledag en hun blik even naar binnen willen richten, zullen zich even een oosterling voelen: weg van het ‘worden’ en cirkelend rond het ‘zijn’.

Leopold von RankeZoals West en Oost in de ruimte met elkaar verbonden zijn en er geen duidelijke grens is, zo zijn het ‘worden’ en het ‘zijn’ ook innig met elkaar verbonden. Maar de geschiedenis laat ook duidelijk zien dat ‘worden’ en ‘zijn’ van elkaar in het Westen begonnen te wijken. Dat gebeurde vooral in de negentiende eeuw, de tijd van het historisme. Leopold von Ranke is misschien wel de bekendste historicus die met het historisme verbonden is. Von Ranke legt de nadruk op objectieve geschiedschrijving (“wie es eigentlich gewesen ist”). Tijdens zijn lange leven (1795-1886) heeft hij enorm veel ‘geschiedenis’ geproduceerd. In Arthur Schopenhauer, de woelige jaren van de filosofie schrijft Rüdiger Safranski over het historisme waarin hij ook de verbinding maakt met het relativisme. Historisme en relativisme verbrokkelen de waarheid en het ‘zijn’ in ‘stukjes van de waarheid’ en geworden ‘zijn’.

De waarheid versnippert tot het historische spel van „waarheden„. Het meervoud blijkt de grote kracht van het relativisme te zijn.

Rüdiger Safranski in : Schopenhauer

De andere grote demystificerende en het ‘realisme’ bevorderende tendens van de tijd (rond 1850) was het historisme. Het historisme ging napoleontisch met de waarheid om. Alle’ geestelijke vorstendommen’ werden er door gemediatiseerd. In plaats van de wijsbegeerte waren er nu geschiedenissen van wijsbegeerte. Een in literair opzicht povere tijd bracht grote literatuurgeschiedenissen voort. Rankes roem drong door tot de leesboeken van de lagere scholen. In het historisme verschrompelde de (metafysische) vraag naar het zijn en de zin van het zijn tot de vraag naar het geworden-zijn. Men weet voldoende wanneer men weet hoe iets tot stand is gekomen. De waarheid versnippert tot het historische spel van ‘waarheden’. Het meervoud blijkt de grote kracht van het relativisme te zijn.
 
Bron: Rüdiger Safranski, Arthur Schopenhauer, de woelige jaren van de filosofie, blz. 467, Contact, 2002

Leopold von Ranke [ de.wikipedia.org ]

stekelvarkens

gisterenavond gezien: Ghost World (2001) van Terry Zwigoff

Vier jaar geleden schreef ik hier al eens iets over de verfilming van de underground comic Ghost World van Daniel Clowes. Ghost World is vol wrange humor waar je van moet houden. Dat geldt in de eerste plaats ook voor de hoofdfiguren, twee nukkige, cynische en onaangepaste meisjes die net hun highschool hebben afgerond en de maatschappij ingegooid worden. Terwijl Rebecca een vakantiebaantje neemt, weet Enid zich met het leven geen raad.

Ghost World
de hoofdrollen in Ghost World worden gespeeld door de twee stekelige teenagers Rebecca en Enid

De vlotte jongens van haar leeftijd die van sport en popmuziek houden, vindt ze boring. Maar wanneer ze Seymour ontmoet, een sukkelige eenzame veertiger, is er een schok van herkenning. Tot groot onbegrip van haar vriendin vindt ze deze schlemielerige Einzelgänger juist cool. Seymour leeft op een andere planeet, en leeft zijn melancholie uit in het verzamelen van 78-toeren platen en andere vintage uit vervlogen tijden. Daniel Clowes, de geestelijk vader van Ghost World heeft Seymour geënt op underground icoon Robert Crumb. Het is niet voor niets dan Terry Zwigoff de verfilming van Ghost World op zich nam want hij maakte al eerder de film Robert Crumb. Voor underground artists is Robert Crumb een tragische held, een vreemdeling in deze wereld. Ditmaal moest ik bij het zien van de film denken aan Schopenhauer‘s parabel van de stekelvarkens (zie kader). Ook Rebecca en Enid zijn twee stekelige meisjes die elkaars warmte zoeken, maar elkaar toch ook niet te dicht moeten naderen.

De parabel van de stekelvarkens
Een groep stekelvarkens schurkte op een koude winterdag lekker dicht aaneen om zich door elkaars warmte te beschutten tegen bevriezing. Zij voelden echter snel elkaars stekels, wat hen dan weer van elkaar verwijderde. Wanneer de behoefte aan warmte hen nu wederom samenbracht, herhaalde zich het tweede euvel, met het gevolg dat zij tussen beide aandoeningen heen en weer geslingerd werden, tot zij een optimale afstand van elkaar hadden gevonden, waar zij het ‘t best konden uithouden.

Ghost World [ en.wikipedia.org ] | Ghost World (comic)