Maandelijks archief: april 2011

Amerikaanse Burgeroorlog [ 16 ]

gelezen in Time Magazine: 150 Years After Fort Sumter
Why We’re Still Fighting the Civil War

Time MagazineIn het tweede deel van zijn artikel 150 Years After Fort Sumter: Why We’re Still Fighting the Civil War in TIME Magazine (12 april 2011) gaat David von Drehle in op de verwerking van de Amerikaanse Burgeroorlog. Nadat op 9 april 1865 het Zuiden gecapituleerd was, begon onder leiding van de noordelijke overwinnaars de Reconstruction. De economie en de infrastructuur van het Zuiden waren vernietigd. Aan beide kanten waren ruim 600.000 soldaten in de strijd omgekomen. Dat zijn er meer dan in alle oorlogen van de twintigste eeuw bij elkaar. Tijdens de Slag bij Gettysburg vielen in drie dagen 58.000 doden, bijna evenveel als tijdens de jarenlange oorlog in Vietnam. Daarbij waren er nog eens tienduizenden burgerslachtoffers gevallen. Zowel het Zuiden als het Noorden waren na het einde van de oorlog uitgeput. Tijd voor reflectie was er nog niet. Het land moest weer opgebouwd worden. In 1866 publiceerde Edward Pollard uit Richmond (de voormalige hoofdstad van de Geconfedereerde Staten) zijn boek The Lost Cause. Hierin werd het Zuiden geïdealiseerd als een aards paradijs dat door het Noorden verwoest was. Maar vlak na de oorlog was de tijd nog niet rijp voor deze visie.

Jefferson DavisPas in de jaren tachtig leek Amerika uit zijn verdoving bij te komen. Geleidelijk aan durfde men terug te gaan kijken. Kort na de dood van president (en voormalige opperbevelhebber van het Noorden) Ulysses Grant in 1885 werden zijn Memoirs gepubliceerd. Vier jaar eerder had Jefferson Davis zijn verhaal al wereldkundig gemaakt. Davis was de president van de Geconfedereerde Staten geweest. Zijn boek The Rise and Fall of the Confederate Government uit 1881 werd in die tijd een bestseller en voor het eerst durfde men in het Zuiden nu de term The Lost Cause (ontleend aan Pollard‘s boek uit 1866) in de mond te nemen. Davis speelde in zijn boek in op het ressentiment dat onder de bevolking van het verwoeste Zuiden volop leefde. In het voorjaar van 1861 had hij met de afscheiding het Zuiden toegesproken met de woorden: “Will you consent to be robbed of your property (slaves) or will you strike bravely for liberty, property, honor and life?” Maar twintig jaar later schreef hij dat het industiële Noorden de issue van de slavernij gebruikt had om de wereld zijn morele superioriteit te tonen en vervolgens het agrarische Zuiden eronder te krijgen.

The Lost Cause werd een sterke beweging en zou in de eerste helft van de twintigste eeuw vooral door het nieuwe medium film, de beeldvorming over de Civil War krachtig gaan beïnvloeden. De twee beroemdste films die over de Amerikaanse Burgeroorlog zijn gemaakt, verkondigden allebei het gedachtegoed van the Lost Cause. Het werden gigantische kassuccessen. The Birth of a Nation van filmpionier D.W.Griffith verscheen tijdens de Eerste Wereldoorlog in de Amerikaanse bioscopen. Het publiek betaalde in 1915 twee dollar voor een bioscoopkaartje (omgerekend naar 2011 is dat 40 dollar!)

The Birth of a Nation 1915
still uit The Birth of a Nation (1915)
The Birth of a Nation 1915
In The Birth of a Nation uit 1915 wordt een citaat van de toenmalige president Woodrow Wilson gebruikt. Hij was de eerste uit het Zuiden afkomstige Amerikaanse president sinds het einde van de Civil War.

De andere beroemde film die the Lost Cause hielp te verspreiden, was Gone with the wind uit 1939 naar de gelijknamige bestseller van Margaret Mitchell. Vertegenwoordigers van de zogenaamde Lost Cause School waren Thomas Nelson Page (1853-1922), Joel Chandler Harris (1845-1908), William Archibald Dunning (1857-1922) en James G. Randall (1881-1953).

The North is a direction
The South is a place

Chuck Rand

Gone with the wind 1939
Ook Gone with the wind uit 1939 verkondigde het gedachtegoed van the Lost Cause. Het Zuiden wordt voorgesteld als een aards paradijs dat door het vijandige Noorden vernietigd wordt.

Na de Tweede Wereldoorlog zou The Lost Cause aan invloed verliezen. In de jaren vijftig verschenen de eerste studies van Afro-Amerikanen, die schreven over het leven van hun voorouders op de plantages. Vlak vóór en tijdens de American Civil War Centennial (1961-1965) was er een stortvloed van publicaties die vooral de sociale postie van de Afro-Amerikanen ter discussie stelden. Honderd jaar na afloop van de Amerikaanse Burgeroorlog zouden de afstammelingen van de slaven met de aanname van de Civil Rights Act in 1964 eindelijk gelijke burgerrechten krijgen.

American Civil War Centennial
vijftig jaar geleden werd de aanval op Fort Sumter herdacht tijdens de American Civil War Centennial

alle posts uit deze reeks | Lost Cause [ en.wikipedia.org ]

Amerikaanse Burgeroorlog [ 15 ]

gelezen in Time Magazine: 150 Years After Fort Sumter
Why We’re Still Fighting the Civil War

Time MagazineVorige week werd in de Verenigde Staten het bombardement van 12 april 1861 op Fort Sumter herdacht. De herdenking van het begin van de Amerikaanse Burgeroorlog is de eerste in het Sesquicentennial of the American Civil War (2011-2015). De 150-jarige herdenking van het grootste trauma uit de Amerikaanse geschiedenis is voor Amerikanen een oefening in nationaal zelfbewustzijn. Wat is de betekenis van deze oorlog voor de Amerikanen van nu? En in hoeverre smeult deze nog na in het Amerika van president Obama? Vragen die in de Amerikaanse media telkens weer gesteld worden. Op de omslag van TIME stond vorige week de iconische president Lincoln afgebeeld met een gephotoshopte traan. Het Amerikaanse opinieblad besteedde veel aandacht aan het sesquicentennial en David von Drehle schreef het omslagartikel: 150 Years After Fort Sumter: Why We’re Still Fighting the Civil War

Drehle begint met de constatering dat 150 jaar na het uitbreken van de Civil War de oorzaak van het conflict voor veel Amerikanen niet meer eenduidig is. In de officiële geschiedschrijving leren we dat de slavernij dé oorzaak van de Amerikaanse Burgeroorlog was. Maar voor veel Amerikanen blijkt het niet zo ongecompliceerd. Wanneer je op Google de vraag “what caused the Civil War?” intypt, krijg je twintigmiljoen hits. Harris Interactive legde in januari aan 2566 Amerikanen deze vraag voor. De resultaten waren opmerkelijk:

Seven in ten Americans say that the North was fighting to preserve the Union (69%) while significantly fewer say it was fighting to abolish slavery (31%). There is less of a consensus about what the South was fighting for-54% say the South was fighting for states’ rights and 46% say it was to preserve slavery.
 
So What?
 
Remembering such a complicated and nuanced period in history is equally important as it is complex. True understanding requires significant education, perspective and sensitivity. It may not be appropriate to celebrate or commemorate each piece of this history, but it is important to be knowledgeable about events and their surrounding circumstances so that learning and growth is possible.
 
Bron: harrisinteractive.com

In de interpretatie van hun grootste trauma blijken de Amerikanen dus niet eensgezind. Komt dit door het onderwijs en de voorlichting? Of smeult de oorlog nog zo na dat de Verenigde Staten ergens verdeeld zijn gebleven? De 150-jarig herdenking die in ons land volledig langs ons heen gaat, blijkt voor de Amerikanen in ieder geval geen overbodige oefening in nationaal zelfbewustzijn, maar een noodzakelijke les in samenhorigheid.

True understanding requires significant education, perspective and sensitivity.

harrisinteractive.com

Vervolgens gaat Drehle terug naar het begin van het begin (12 april 1861). De lezers van TIME krijgen een korte geschiedenisles waarbij er nog eens ingestampt wordt dat de abolition of slavery wel degelijk dé oorzaak van de Amerikaanse Burgeroorlog is geweest. Eigenlijk moeten we nog verder terug in de tijd om het heel duidelijk te zien. Om precies te zijn, naar 4 juli 1776, de geboortedag van de Verenigde Staten. De kiem van het conflict werd namelijk gezaaid in de Constitution en de Founding Fathers waren zich ervan bewust dat er bij de geboorte van deze eerste republiek uit de moderne tijd een tijdbom was gaan tikken. In dit document dat bij Amerikanen religieuze gevoelens losmaakt en hen van trots vervult, staat namelijk dat alle mensen gelijk zijn. Dit is uiteraard onverenigbaar met slavernij. Maar in 1776 was een compromisloze praktisering van het gelijkheidsbeginsel nog geen haalbare kaart.

US map 1856
Deze kaart uit 1856 toont de zuidelijke slavenstaten (grijs), de noordelijke slavenvrije staten (roze) en de territoriums in het westen (groen). Kansas ligt in het hart van de VS, Nebraska ligt net daarboven.

In de eerste helft van de negentiende eeuw beginnen de noordelijke staten geleidelijk met de afschaffing van de slavernij. Noord en Zuid gaan steeds meer een eigen weg en vermijden beide de pijnlijke confrontatie. Na de oorlog met Mexico (1848) begint de grote expansie naar het Westen. Er worden territoria gevormd die later als nieuwe staten bij de Unie worden gevoegd. De grote vraag is nu of deze nieuwe staat een slavenstaat óf een slavenvrije staat moet worden. De tijdbom begint nu steeds sneller te tikken. Met de Kansas-Nebraska Act wordt nog een wanhopige compromis gesloten om de onvermijdelijke confrontatie te voorkomen. Washington laat de pioniers van het Kansas-Nebraska territorium zélf beslissen. Dit blijkt het startsein voor een bloedige guerillaoorlog onder de pioniers in het nieuwe territorium. Bleeding Kansas (1854-1858) vormt het voorspel van de oorlog die drie jaar later uitbreekt…

The First ShotThe First Shot
Robert N. Rosen, Richard W. Hatcher III

This short pictorial history documents the first shot of the Civil War, the Confederate bombardment of Fort Sumter on April 12–13, 1861. Historians Robert N. Rosen and Richard W. Hatcher III have gathered, in one book, more illustrations and photographs about the First Shot than can be found in any other previous book. Here the reader will find the dramatic story in words and pictures of the leaders, personalities, soldiers, forts, and the dramatic artillery bombardment itself, all under one cover. (Bron: arcadiapublishing.com)

In het tweede deel van het artikel gaat Drehle uitvoerig in op de verwerking van de Civil War. Volgende keer meer hierover…

alle posts uit deze reeks | civilwartraveler.com

schetsboek [ 2 ]

penseeltekeningen in hard contrast

De sfeer in de film noir en de Amerikaanse realistische krantenstrip uit de jaren veertig en vijftig spreekt mij bijzonder aan. Net als de houtsnede kent de realistische krantenstrip maar twee waarden: zwart en wit. Kruisarceringen voor een optisch grijs worden meestal vermeden. In plaats daarvan moet een harde zigzag-begrenzing de geleidelijke overgang van zwart naar wit suggereren. Tekenaars van realistische krantenstrips uit de jaren veertig en vijftig zoals Alex Raymond (Flash Gordon, Rip Kirby) en Will Eisner (The Spirit) waren meesters in het zwart en wit. Naast een virtuoze penseelstreek, waren ze ook erg goed in de (vaak filmische) vlakverdeling.

schetsboek 2011
penseel en oost-indische inkt op glad karton

Ik koos een paar foto’s van Gregory Peck en Cary Grant uit de jaren veertig en vijftig om in de sfeer te blijven van de Amerikaanse krantenstrip uit die tijd. Hun archetypische mannensmoelen sluiten perfect aan bij het plaatje van de ideale held-charmeur. Soms kozen striptekenaars bewust voor één acteur als model van hun (anti-)held. Zo modelleerde de Franse tekenaar Jean Giraud (Moebius) Luitenant Blueberry naar de kop van Jean Paul Belmondo.

schetsboek 2011
penseel en oost-indische inkt op glad karton
schetsboek 2011
penseel en oost-indische inkt op papier

De hedendaagse underground tekenaar Charles Burns heeft van het harde contrast zijn handelsmerk gemaakt en een zeer eigen retrostijl ontwikkeld.

willeisner.com | Alex Raymond’s Rip Kirby