Maandelijks archief: mei 2006

10 mei 1940

66 jaar geleden begon met de Duitse inval de bezetting
pamflet
pamflet uitgestrooid boven Den Haag
Omstreeks 02.00 uur rapporteerde de Luftwaffe aan de Heeresgruppe B dat alle bij de aanval op Valkenburg betrokken transportvliegtuigen om X zeit-45 min. waren gestart en dat de 7e Fliegerdivision van Generalleutnant K. Student en de 22e Luftlande Infanteriedivision onder Generalleutnant L.W. graf von Sponeck zonder te zijn beschoten de Nederlandse grens op 2000 meter hadden overschreden.
 
De 22e L.I. bestond uit 10.500 man en daarvan zouden er 3313 landen op Landeplatz I, Valkenburg. Voor het overbrengen en inzetten van de divisie waren twee dagen uitgetrokken. Het doel was Den Haag; de regering, de koningin en de hoogste militaire leiding gevangen te nemen om een capitulatie af te dwingen. Mocht dit mislukken dan verloor deze operatie haar betekenis en restte hun defensieve stellingen tot zij ontzet zouden worden.
Duitse parachutisten boven bosbad Den Haag
Duitse parachutisten bij Den Haag
Bommenwerpers stegen omstreeks 01.00 uur op van de vliegvelden in Westfalen. Zij koersten naar het westen, hoofdzakelijk over het IJsselmeer en de Waddenzee. Men kon ze niet nauwkeurig waarnemen.
 
430 transporttoestellen, 242 jachtvliegtuigen en 186 bommenwerpers deden aan deze luchtlandingsoperatie mee. Bovendien zouden ook andere Duitse luchtmachteenheden steun verlenen, waardoor ruim duizend vliegtuigen bij deze operatie werden betrokken.
 
Bron: mei1940.nl

een nieuwe lente?

100 jaar geleden verscheen het eerste plaatjesalbum van J.P.Thijsse

Nu de lente ons na een lange winter plotseling bestormd heeft en het ineens zomer lijkt, struin ik wat door de plaatjes en kostelijke beschrijvingen van J.P.Thijsse in zijn eersteling Lente, uitgegeven in april 1906. Ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum is er een speciale website inhetspoorvanverkade.nl van de gemeente Hattem In deze plaats aan de IJssel woonde Jan Voerman sr. (zijn zoon Jan Voerman jr. illustreerde 27 Verkade-albums die getrouwd was met Anna Verkade. In het Voermanmuseum in Hattem zijn alle Verkade-albums te zien. In totaal gingen er 3,2 miljoen van over de toonbank.

lente
Lente, pagina 28 en 29
ThijsseIn de jaren negentig van de negentiende eeuw ontstond een nationale natuurbeweging, waarvan J.P. Thijsse en E. Heimans de drijvende krachten werden. Deze was deel van een vernieuwing op pedagogisch en didactisch terrein, die uitging van het waarnemen van de eigen vertrouwde leefomgeving. Heimans was hierbij direct betrokken. De natuurbeweging sloot eveneens aan bij de herontdekking van het Nederlandse landschap door de schilders van de Haagse School, die naar buiten trokken en in de open lucht schilderden. Thijsse leerde Heimans in 1892 kennen. Diens in 1893 verschenen boekje De levende natuur ging over wat er in het Sarphatipark waar te nemen viel en was bestemd voor het lager onderwijs. Thijsse vroeg aan Heimans waarom hij niet over de buitennatuur schreef. Het antwoord was: ‘laten we dit samen doen’. Grotere karakterverschillen dan tussen deze beiden, die zo hecht verbonden raakten, laten zich nauwelijks bedenken. Thijsse had een zorgeloze, bruisende en meer op de voorgrond tredende natuur dan zijn bescheiden vriend Heimans. De spreuk ‘Onbekommerd’ op zijn exlibris geeft dit goed aan. Het is vooral door Heimans’ vroege dood dat de aandacht van het nageslacht meer op Thijsse gericht bleef. Uit hun samenwerking ontstond de vermaarde serie natuurboeken, die alle bij Versluys in Amsterdam verschenen: Van vlinders, bloemen en vogels (1894), In sloot en plas (1895), Door het rietland (1896), Hei en dennen (1897), In de duinen (1899) en In het bosch (1901). De schrijvers illustreerden de boeken zelf. Het bijzondere van deze serie is dat het niet gaat om soortenkennis maar om inzicht in levensgemeenschappen. Engelse en Duitse auteurs, onder wie de Amerikaan John Burroughs, gingen hen voor en inspireerden hen. In 1899 waagden zij zich aan een Geïllustreerde flora van Nederland, die in 1899 in Amsterdam verscheen. Hieraan lag geen buitenlands voorbeeld ten grondslag, zoals bij de andere Nederlandse zakflora’s het geval was. Bovendien waren alle planten door de auteurs naar de natuur getekend, in totaal meer dan 3.400 figuurtjes. De grote gebreken zijn in de tweede druk van 1909, mede door de inbreng van de vakbioloog H.W. Heinsius, verholpen.
lente
Lente, facsimile 1975
Het oorspronkelijke album dateert uit 1906
Een verzoek met verstrekkende gevolgen voor Thijsse kwam van de Firma Verkade. Deze wilde plaatjesalbums uitgeven om de klanten nauwer aan de firma te binden en dacht daarbij aan de natuur als onderwerp. De aandacht van E. Verkade viel op Thijsse vanwege diens wekelijkse stukken in het Algemeen Handelsblad. Verkade liet Thijsse vragen of deze de natuurteksten wilde schrijven. Thijsse voelde er aanvankelijk niet voor om mee te werken aan reclame voor koek maar zei tenslotte toch ja, mits de naam van Verkade onopvallend vermeld werd. Er verscheen een lange reeks albums van zijn hand. De losse plaatjes werden bij de beschuit en koek verpakt en konden worden geruild. De omzet van Verkade verdubbelde. De oplage van de albums bedroeg meer dan honderdduizend, honderd maal meer dan het abonneebestand van De Levende Natuur. De samenwerking tussen Verkade en Thijsse was goed, maar één keer ontstond een conflict toen een concurrent van Verkade Thijsse een aanbod deed dat deze niet direct afwees. Verkade wilde Thijsse voor zich alleen houden. Dit gebeurde in 1935 en het album Eik en Beuk, dat reeds klaar was, werd niet uitgegeven. Het verscheen pas in 1995, dank zij een subsidie van Verkade. De albums danken hun roem niet alleen aan Thijsse maar ook aan de uitstekende kunstenaars die de illustraties schilderden, onder wie L.W.B. Wenckebach, J.J. Koeman, C. en H. Rol, J. van Oort en J. Voerman.
 
Bron: iisg.nl

de bij Verkade uitgebrachte albums van J.P.Thijsse:
Lente (1906)
Zomer (1907)
Herfst (1908)
Winter (1909)
Blonde duinen (1910)
De bonte wei (1911)
Het Naardermeer (1912)
Bosch en heide (1913)
Langs de Zuiderzee (1914)
De Vecht (1915)
De IJsel (1916)
Friesland (1918)
De bloemen in onzen tuin (1926)
Texel (1927)
Paddenstoelen (1928)
De bloemen en haar vrienden (1934)
Waar wij wonen (1937)
Onze groote rivieren (1938)
Vogelzang kon door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog niet meer verschijnen en zou pas in 1965 het licht zien.

overzicht van alle Verkade Albums op de website van Anton Siedsma

Grieks-Italiaans drama

gezien: Captain Corelli’s Mandolin (2001) van John Madden
zaterdagavond, Net 5

Afgelopen zaterdag zag ik deze film voor het eerst. Het melodramatische wekte al snel irritatie op, maar geboeid door het historische en geografische decor, bleef ik de film tot het einde uitzien. Vandaag friste ik mijn historische kennis weer even op met een duik in Geert Mak’s In Europa. Op pagina 671-676 verhaalt hij over het drama van Cephallonia, het bombardement van de hoofdstad Argostoli en de minstens zo vernietigende aardbeving van 1953. Over de Italiaanse bezetting die uitliep in een drama, noteert hij het volgende ooggetuigeverslag uit de mond van de toen (in 1999) 89-arige Helena Cosmetatos:

“We hadden goede jaren met de Italianen. Toen ik hier in 1941 met het schip aankwam -je moest toen nog met een klein bootje nar het strand- verloor mijn zoontje bij het overstappen een sandaaltje in zee. Onmiddellijk renden twee Italiaanse soldaten het water in om het op te duiken. Dat was mijn eerste kennismaaking met de bezetters.”
 
Ze wijst de weg naaar het musem, ik moet zelf maar eens gaan kijken. In de middaghitte blader ik door de archiefmappen met brieven en instructies van de Italiaanse bezetter uit 1942, foto’s van vrolijk marcherende soldaten, lachende mannen met een meisje op de motorfiets, en dan een stel clandestiene opnamen van diezelfde jongens, scheef liggend, kapotgeschoten tegen een muur.
 
Bron: geertmak.nl
Cephallonia Cephallonia
De idyllische schoonheid van het Griekse Cephallonia wordt ruw verstoord door de invasie van Italiaanse soldaten op het eens zo rustige eiland. Kapitein Antonio Corelli is een onverwoestbaar joviaal type met een passie voor de mandoline. In eerste instantie vervreemdt hij zich van de dorpelingen, waaronder Pelagia, de dochter van de dorpsdokter. Pelagia, een vrouw met een sterke wil en een goede opleiding, is aanvankelijk voor het hoofd gestoten door het gedrag van de Italiaanse officier, maar geleidelijk aan wordt ze toch gevoelig voor zijn charmes wanneer ze gedwongen worden de woning van haar vader te delen. Als de verloofde van Pelagia, een lokale visser, het leger is ingegaan, worden de gevoelens tussen Antonio en Pelagia steeds sterker.
 
Bron: moviemeter.nl
Cephallonia Cephallonia
From 1940 to 1943 Kefalonia was dominated by the Italians. In September 1943, during the Italian- German conflict, thousands of Italian soldiers from the Acqui division were slaughtered by the Germans. During the same period Argostoli and the settlements around were bombed by the German bombers resulting in many deaths and property destruction.
The short German domination was very trying for the population, as many resistance fighters were executed by the German occupation army only to be followed by the fierce civil war.
The earthquake of 1953 changed the island thoroughly and altered its course in history. Argostoli and most of the villages were totally ruined with a great number of injured and dead. In the years following the earthquake, migration and maritime employment emerged as the solution to unemployment. This resulted in a sharp decline in population and cultural, economic and social inertia.
 
Bron: argostoli.gr

www.captain-corellis-mandolin