Maandelijks archief: mei 2009

Hollywood Noir

gisterenavond gezien op Arte: Sunset Boulevard (1950)

Sunset Boulevard is volgens kenners de beste film ooit over Hollywood gemaakt. Bijzonder is dat er verschillende sterren in spelen uit het tijdperk van de stomme film, waaronder hoofdrolspeelster Gloria Swanson. Daarbij spelen Buster Keaton, Cecil B. DeMille en H.B.Warner zichzelf. Sunset Boulevard (1950) staat samen met The Third Man (1949) bovenaan in de Film Noir top 50 van de Internet Movie DataBase. Overigens zendt Arte vanavond de Franse film Le Quai des Brumes (1938) uit, een vroeg voorbeeld van de film noir.

Sunset Boulevard
de hoofdrolspelers uit Sunset Boulevard
v.l.n.r. William Holden, Gloria Swanson, Nancy Olson en Erich von Stroheim
Sunset Boulevard is een film noir uit 1950 onder regie van Billy Wilder. De film is vernoemd naar de boulevard in Los Angeles en heeft William Holden en Gloria Swanson in de hoofdrollen. De film werd genomineerd voor elf Oscars en won er drie. De film draait om een voormalig filmdiva uit het tijdperk van de stomme film, die inmiddels afgedankt is door het publiek.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Sunset Boulevard [ digg.be ] | noiroftheweek.com

de ultieme geur

vrijdagavond gezien: Perfume: The Story of a Murderer (2006)
naar het boek van Patrick Süskind

In 1991 las ik met rode oortjes Het Parfum van Patrick Süskind. Het zou twintig jaar duren voordat deze internationale bestseller onder producent Bernd Eichinger werd verfilmd. Samen met distributeur Constantin Film was Eichinger ook verantwoordelijk voor de productie Der Untergang in 2004, die een lieve 30 miljoen Euro kostte. Maar Perfume: The Story of a Murderer zou met 50 miljoen Euro de allerduurste Duitse filmproductie uit de geschiedenis worden.

Parfum
tijdens de opnamen van Perfume (2006)
Patrick Süskind vertelt het levensverhaal van Jean-Baptiste Grenouille die op 17 juli 1738 wordt geboren op de Parijse vismarkt. Zijn ongehuwde moeder probeert hem achter te laten tussen het visafval. Grenouille groeit op in een particulier weeshuis, en werkt later in een stinkende leerlooierij. Grenouille heeft geen eigen lichaamsgeur maar ziet die handicap gecompenseerd door een erg scherpe reukzin. Door het ontbreken van een eigen geur wordt hij vaak niet opgemerkt en kan hij zeer heimelijk zijn gang gaan. Op een dag wordt hij overvallen door de fijne geur van een meisje en in een poging de geur te bezitten, wurgt hij het kind. Dat voorval doet Grenouille beslissen om parfumeur te worden, “een schepper van geuren, niets minder dan de grootste parfumeur ter wereld”. Hij treedt in dienst bij verschillende parfumeurs, eerst in Parijs en later in Grasse, waar hij de technieken aanleert om geuren te onttrekken aan bloemen en planten, zoals door middel van distillatie en enfleurage. Grenouilles levensdroom is echter het scheppen van een eigen lijfgeur. Hij ontziet niets of niemand om dat doel te bereiken en groeit uit tot een seriemoordenaar. Voor het scheppen van een eigen lijfgeur is het namelijk nodig de geur aan een mensenlichaam te onttrekken en dat te conserveren. Hij experimenteert om te ontdekken hoe dat moet, eerst op dieren, daarna op mensen. Het lukt hem tenslotte een allesoverweldigend parfum te maken waarmee andere mensen hem direct liefhebben. Aan het einde van het boek richt zijn levenswerk hem te gronde, zoals hij ook zelf iedereen ten gronde heeft gericht die met hem in aanraking is gekomen.
 
Bron: nl.wikipedia.org

parfum-fan.de

zum 60. Geburtstag

vandaag viert Duitsland de zestigste verjaardag van de Bundesrepublik

Vlak voordat Michaela en ik een rondreis gaan maken door de Duitse Bundesländer Nordrhein-Westfalen, Niedersachsen, Mecklenburg Vorpommern, Brandenburg, Berlin en Sachsen Anhalt viert Duitsland vandaag de zestigste verjaardag van de Bundesrepublik. Dagblad Trouw staat daar dit weekend in een Duitsland special bij stil en stelt zich de vraag hoe onze verhouding met de Duitsers de afgelopen zestig jaar veranderd is.

60 Jahre BRD 1949-2009

60 Jahre BRD [ br-online.de ] | 60 Jahre Bundesrepublik [ zdf.de ]
60 Fragen zu 60 Jahren (quiz)

zu den Sachen selbst

Edmund Hussserl (1859-1938)

Edmund HussserlOp 8 april j.l. was het 150 jaar geleden dat de filosoof en grondlegger van de fenomenologie Edmund Husserl in Prossnitz (Moravië, nu Tsjechië) werd geboren. Hij schreef veertigduizend pagina’s vol om terug te keren naar waar het volgens hem in de filosofie omgaat: de verschijnselen zélf (‘zu den Sachen selbst‘). Zijn nalatenschap, die in Leuven wordt bewaard, is zo omvangrijk dat men nog altijd bezig is met de verwerking ervan. Husserl wordt gezien als de vader van de fenomenologie, een stroming binnen de filosofie die op het denken van de twintigste eeuw veel invloed had, met name op het existentialisme. Directe of indirecte leerlingen van Husserl waren o.a. de filosofen Martin Heidegger, Emmanuel Levinas, Maurice Merleau-Ponty, Jean-Paul Sartre en Paul Ricoeur.

Het Husserl-Archief te Leuven
behartigt de uitgave van het filosofisch werk van Edmund Husserl. Het werd gesticht in 1939, nadat Professor H.L. Van Breda erin geslaagd was om Husserls nalatenschap, die omwille van diens Joodse afkomst dreigde vernietigd te worden door de nationaalsocialistische autoriteiten, van Freiburg i.Br. in veiligheid te brengen in Leuven. De hoofdopdracht van het Husserl-Archief bestaat nog steeds in de wetenschappelijke ontsluiting van deze nalatenschap. Het Husserl-Archief ontvangt binnen- en buitenlandse bezoekers die de nalatenschap van Husserl of de uitgebreide fenomenologische bibliotheek van het onderzoekscentrum willen raadplegen. Dankzij het publiceren van wetenschappelijke monografieën en het inrichten van internationale wetenschappelijke bijeenkomsten, etc., speelt het Husserl-Archief een centrale rol in de ontplooiing en uitstraling van de fenomenologische beweging.
 
Bron: hiw.kuleuven.ac.be

Edmund Gustav Albrecht Husserl (Prossnitz, 8 april 1859 – Freiburg im Breisgau, 26 april 1938) was een Joods-Oostenrijks-Duitse filosoof en wordt beschouwd als de grondlegger van de fenomenologie, een tak van de ontologie. De fenomenologie (phaenomenon is het Griekse woord voor het verschijnende) is de leer van de verschijnselen. Husserl werd geboren in Moraviëdat toentertijd deel uitmaakte van Oostenrijk (tegenwoordig behorend tot Tsjechië). Hij studeerde in Leipzig filosofie, wiskunde en natuurkunde waarbij hij zich met name richtte op de sterrenkunde en de optica. In 1878 ging hij naar Berlijn en later naar Wenen om daar te promoveren in de wiskunde. Alhoewel hij van geboorte joods was, liet hij zich in 1886 dopen. Zijn vrouw, Malvine Charlotte Steinschneider, was ook van geboorte joods, maar ook zij liet zich voor hun huwelijk dopen. Daarna volgden er drie belangrijke periodes in zijn leven, elk in een andere plaats in Duitsland, namelijk Halle, Göttingen en Freiburg.
Bron: nl.wikipedia.org

Edmund Husserl zum 150. Geburtstag [ goethe.de ]

secularisering & onttovering

gelezen in Letter & Geest (Trouw) van afgelopen weekend:
het poreuze zelf door Charles Taylor

Charles TaylorIn februari schreef ik hier al iets over de Canadese filosoof Charles Taylor. In de weekendbijlage Letter & Geest in Trouw stond afgelopen weekend een bewerking van de lezing die hij onlangs hield op uitnodiging van het Centre for Humanities een nieuw platform voor interdisciplinaire discussies over de geesteswetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Daarnaast verscheen vorige week de Nederlandse vertaling van A Secular Age uit 2007. Een seculiere tijd – Geloof en ongeloof in de wereld van nu. is uitgegeven door Lemniscaat en kost € 49,95 (ISBN 9789047701569).

Een van de grote verschillen tussen vroeger en nu is dat wij leven met een veel sterker besef van de grens tussen zelf en ander. Wij hebben een „omsloten„ zelf.

Charles Taylor

Een van de grote verschillen tussen ons en onze voorouders vijfhonderd jaar geleden is dat zij in een „betoverde„ wereld leefden, en dat wij dat niet doen, of in ieder geval veel minder. We zouden dit kunnen zien als het „verlies„ van een aantal overtuigingen en praktijken. In principe zijn we modern geworden door aan bijgeloof te ontsnappen en een meer wetenschappelijke en technologische houding aan te nemen tegenover de wereld om ons heen. Maar ik wil de klemtoon op iets anders leggen. De „betoverde„ wereld was een wereld waarin geesten en machten, gedefinieerd door hun betekenissen (de kracht van bijvoorbeeld liefdesdrankjes en relikwieën), een grote rol speelden. Deze wereld achterlaten was niet simpelweg een kwestie van bepaalde overtuigingen afzweren. De geesten waren geen onzichtbare wezens, maar dikwijls belichaamde krachten. In de betoverde wereld konden deze krachten een poreuze grens doorbreken en invloed uitoefenen op het psychische en fysieke leven.
 
Een van de grote verschillen tussen vroeger en nu is dat wij leven met een veel sterker besef van de grens tussen zelf en ander. Wij hebben een „omsloten„ zelf. Soms vinden we het moeilijk bang te zijn zoals onze voorouders dat waren. Sterker nog, we hebben juist de neiging om griezelige dingen waarvoor zij bang waren op te roepen met een aangename huivering, bijvoorbeeld door films te bekijken over heksen en tovenaars. Onze voorouders zouden dit onbegrijpelijk hebben gevonden. Je kunt niet huiveren voor iets dat je werkelijk en feitelijk diepe angst aanjaagt.
 
Bron: Letter & Geest ( vertaling: Marjolijn Stoltenkamp) [ trouw.nl ]

Hoe God uit zijn schepping verdween [ trouw.nl ] | The New Atheism and the Spiritual Landscape of the West [ theotherjournal.com ]

A.D. 1506

aan het lezen: 1506 door Henk Boom (Uitgeverij Balans, 2005)

1506Na de film over Luther gekeken te hebben en na muziek over Johanna de Waanzinnige geluisterd te hebben, heb ik ‘s avonds voor het slapen mijn tenten maar weer eens opgeslagen in de roerige tijd rond 1500. De journalist Henk Boom, buitenland correspondent in Spanje voor De Tijd en Het Financiële Dagblad, schreef in 2004 een boek over het jaar 1506. Hij doet dat op een originele manier, door zijn alterego en correspondent Hendrick Vandenzavel kriskras door Europa te laten reizen. Geert Mak avant la lettre dus. Hoe ligt Europa er bij in 1506? De journalist op het breukvlak tussen Middeleeuwen en nieuwe tijd heeft genoeg aan zijn pen te likken wanneer hij beroemdheden ontmoet als Machiavelli, Michelangelo, Dürer, Erasmus en Jeroen Bosch. Jammer wel dat Vandenzavel geen afspraak maakt met Lucas van Leyden, weliswaar nog een knaap, maar al wel een wonderkind. Honderd jaar voordat in Leiden de geniale molenaarszoon geboren wordt, is de jonge Lucas in zijn vaderstad al een plaatselijke beroemdheid. De twintig jaar oudere Albrecht Dürer zal hem later, tijdens zijn reis door de Lage Landen (1520-21), zelfs met een bezoek vereren.

De journalist Boom heeft bewust geen nieuw onderzoek gedaan; hij baseert zich volledig op de kennis die voorhanden is. Wel is duidelijk dat hij alle verhalen die rond 1506 spelen met plezier heeft geabsorbeerd, om ze in Vandenzavels kroniek terug te kunnen laten komen. Dat heeft geleid tot een leuke en vooral erg leesbare geschiedenisles, waarbij enige voorkennis wel gewenst is, maar met algemene kennis kom je al heel ver in 1506. Boom let er op zijn personages helder te introduceren, en legt mogelijke moeilijkheden uit in de noten. Dat doet hij echter zonder het geheel eenvoudig te maken; diepgaande filosofische beschouwingen kent 1506 misschien niet, maar een sterk inleidend karakter heeft het boek zeker.
 
Bron: 8weekly.nl

Juliana Stolberggebeurtenissen in 1506
18 april – de eerste steen voor de nieuwe Sint Pieter wordt gelegd
30 april – Philip van Bourgondiëen Engeland tekenen een handelsovereenkomst
19 mei – Columbus kiest zijn zoon Diego als enige erfgenaam
7 oktober – Paus Julius II en Frankrijk bezetten Bologna
geboren in 1506
11 februari – Juliana van Stolberg de moeder van Willem van Oranje
gestorven in 1506
20 mei – Christoffel Columbus
13 september – Andrea Mantegna
25 september – Philips I (de Schone)