William Merritt Chase was een Amerikaanse schilder die met evenveel bravoure schilderde als zijn landgenoten James Abott MacNeill Whistler of John Singer Sargent. Ook hij werd in Europa gevormd. In hetzelfde jaar (1872) dat John Singer Sargent bij Charles Auguste Emile Durand in Parijs in de leer ging, begon Merritt Chase met zijn studie aan de kunstacademie van München. Deze trok toen net zoveel Amerikaanse studenten als de academie in Parijs. Daar raakte hij onder invloed van de Duitse realist Wilhelm Leibl met wie hij de voorliefde voor het spontane schilderen a la prima deelde. Ook stond hij in deze periode onder invloed van de Belgische schilder Alfred Stevens (1823-1906) van wie nu een overzichtstentoonstelling te zien is. Hij kopieerde veel oude meesters, in het bijzonder Rembrandt, Hals en Velasquez, omdat zij breed maar trefzeker konden schilderen. Na zes jaar studie in München keerde hij in 1878 weer terug en vestigde hij zich als portretschilder in New York waar hij een druk bezochte portretschilder werd. Hij was de leidende figuur van de New York Institute of Art and Design in Manhattan (the Chase school) en vanaf 1899 was Edward Hopper een van zijn leerlingen.

William Merritt Chase (1849-1916) was born at Franklin, Indiana, on the 1st of November 1849. He was a pupil of B. F. Hays at Indianapolis, of J. 0. Eaton in New York, and subsequently of A. Wagner and Piloty in Munich. In New York he established a school of his own, after teaching with success for some years at the Art Students League. A worker in all mediums, oils, water-color, pastel and etching painting with distinction the figure, landscape and still-life, he is perhaps best known by his portraits, his sitters numbering some of the most important men and women of his time. Mr Chase won many honors at home and abroad, became a member of the National Academy of Design, New York, and for ten years was president of the Society of American Artists. Among his important canvases are Ready for the Ride (Union League Club, N.Y.), The Apprentice, Court Jester, and portraits of the painters Whistler and Duveneck, of General Webb and of Peter Cooper.
Bron: artrenewal.org

Op de grote wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs zond William Merritt Chase acht schilderijen in terwijl de zeven jaar jongere John Singer Sargent er zes liet zien. Daaronder waren de beroemde portretten van The Daughters of Edward D. Boit uit 1882 en van Mrs. Henry White uit 1883. Thomas Eakins (1844-1916) en Thomas Worthington Whittredge (1820-1910) waren andere belangrijke Amerikaanse schilders die op deze expositie vertegenwoordigd waren. William Merritt Chase is op artrenewal.org vertegenwoordigd met 237 schilderijen.
 

meer virtuoze streken | william-merritt-chase.org

De Amerikaanse schilder John Singer Sargent verbleef net als zijn land- en tijdgenoot James McNeill Whistler de langste tijd van zijn leven in Europa. Hij werd er trouwens geboren. (Florence, 1856) Na vele verblijfplaatsen met zijn ouders overal in Europa, kwam hij in 1872 als zestienjarige in de leer op het atelier van Charles Auguste Emile Durand in Parijs. Zijn leermeester schoolde hem in de a la prima techniek waarbij je rechtstreeks met volle verf op het doek werkt, een manier van schilderen die om grote precisie vraagt. Van de a la prima schilder wordt niet alleen trefzekerheid van vorm gevraagd maar ook trefzekerheid van tonaliteit. Kortom: de a la prima techniek is een techniek van en voor virtuozen. En dat paste precies bij het karakter van John Singer Sargent die niet alleen barstte van teken- en schildertalent. Hij bezat ook souplesse en aanpassingsvermogen. Dat had hij als kind in ruime mate kunnen ontwikkelen, omdat zijn ouders steeds met hem op reis waren. Voor een portretschilder komen die eigenschappen bijzonder goed van pas.

Hoewel John Singer Sargent (1856-1925) de opkomst van het modernisme nog meemaakte, moest hij er weinig van hebben. Toch was hij zijn eigen tijd soms vooruit. Toen hij in 1884 het portret van Madame X (Madame Pierre Gautreau) schilderde, deed hij dat met zulk een gestroomlijnde eenvoud dat het nu lijkt alsof hij de uitvinder was van de art deco die pas veertig jaar later, aan het eind van zijn leven, in de mode kwam.

De grootste collectie schilderijen (440) van John Singer Sargent kwam ik tegen op artrenewal.org en op youtube.com is een slideshow van zijn bekendste schilderijen te bekijken.

meer virtuoze streken | John Singer Sargent [ en.wikipedia.org ]

In de achttiende eeuw en aan het begin van de negentiende eeuw werden portretten heel precies en gepolijst geschilderd. De zichtbare penseelstreek werd in het elegante tijdperk en in het classicisme dat daarop volgde, als een boerse uitdrukking gezien. De Franse schilder Ingres verfijnde de gladde en onstoffelijke manier van schilderen tot het uiterste en kreeg veel navolging. Zijn stijl werd zelfs de officiële stijl van de Académie. Expressieve schilders als Rembrandt raakten door deze Franse stijl uit de mode.

Maar in de romantiek aan het begin van de negentiende eeuw kwam de waardering voor de zichtbare penseelstreek weer terug. De romantici waren zeer geboeid door de ziel van de kunstenaar en juist het handschrift kon het temperament en de innerlijke natuur van de kunstenaar blootleggen. Het ruwe penseelwerk keerde aanvankelijk in de landschapsschilderkunst weer terug bij een groep Franse schilders die we nu kennen als de ‘School van Barbizon’. In Engeland waren het vooral William Turner en John Constable die de expressie van de verf weer volop durfden te tonen. Toen halverwege de negentiende eeuw het realisme de verfijnde classicistische en Biedermeier schilderkunst ging verdringen, werden ook de portretten weer wat breder geschilderd, al bleef de invloed van Ingres en de Acedémie de hele negentiende eeuw erg groot.

Dat de portretkunst weer expressiever werd, had nog een andere oorzaak. Door de opkomende fotografie leek het geschilderde portret overbodig geworden. Tegelijkertijd werd men zich opnieuw bewust van de uitdrukkingskracht van de verf: de zichtbare penseelstreek is uniek en kan door de fotografie nooit vervangen worden. In het laatste kwart van de negentiende eeuw waren er twee stromingen van schilders die portretten maakten voor de high society: de salonschilders die de principes van de Acedémie trouw waren gebleven en de schilders van de ‘brush stroke school‘ die hun streken juist zichtbaar wilden maken. Vaak hadden zij de zeventiende eeuwse Spaanse meester Velasquez als hun grote voorbeeld. Ze bouwden hun portretten niet meer op in lagen, maar schilderden rechtstreeks a la prima op canvas, dat meestal licht getint was.

De komende dagen sta ik stil bij een paar schilders van deze ‘brush stroke school’ die in hogere kringen veel succes hadden. Ze verdienden weliswaar niet zoveel als een William Bourguereau, een Franse salonschilder die supergladde portretten en sentimentalistische taferelen voor de Amerikaanse jet set schilderde, maar toch vonden hun portretten gretig aftrek bij de Europese en Amerikaanse (nieuwe) rijken.

Anders Leonard Zorn is een van die laat-negentiende eeuwse schilders die uitblonk in trefzeker geschilderde portretten vaak met losse streken. Hij maakte soms gebruik van een impressionistisch palet, maar was als portretschilder virtuoos genoeg om de vormen niet te laten verwateren. Bij de impressionisten gebeurde dat vaak wéll.

Anders Leonard Zorn is op internet het best vertegenwoordigd op artrenewal.org
met 82 schilderijen.

Anders Zorn was born in in parish of Yvraden, in Mora, Dalarna. He was raised on his grandparents farmyard in Yvraden, studying at the age of twelve in the school at Morastrand and progressing during the autumn of 1872 to a secondary grammar school in Enköping. He studied at Royal Swedish Academy of Arts in Stockholm, Sweden from 1875-1880. He traveled extensively to London, Paris, the Balkans, Spain, Italy and the United States, becoming an international success as one of the most acclaimed painters of his era. While his early works were often brilliant, luminous watercolors, by 1887 he had switched firmly to oils. Zorn painted portraits, scenes depicting rustic life and customs. Zorn is also famous for his nude paintings and realistic depictions of water. It was primarily his skill as a portrait painter that gained Zorn international acclaim based principally upon his incisive ability to depict the individual character of his model. His subjects included three American Presidents, one of whom was Grover Cleveland in 1899. At 29, he was made Chevalier of the Légion d’honneur at the Exposition Universelle 1889 Paris World Fair.
Bron: en.wikipedia.org

anderszorn.info | anderszorn.org | meer virtuoze streken