Categorie archief: film

de wetten van het melodrama

Tweede Kerstdag gezien op ONS: Oliver Twist (2007)

Oliver Twist 2007Naast Sissi hoort Oliver Twist in het rijtje ultieme kerstfilms. Het beroemde boek van Charles Dickens uit 1838 werd sinds 1909 al twintig keer verfilmd. De laatste verfilming, een BBC miniserie uit 2007, werd op Tweede Kerstdag uitgezonden door nostalgie-zender ONS. Ik moest wel even wennen omdat de rol van Fagin gespeeld wordt door Timothy Spall. Zeven jaar later zou hij de schilder William Turner in Mr. Turner. Zo smolt Fagin voor mij steeds samen met William Turner in een groteske, Dickensiaanse personage.

Afgelopen zomer las ik les Miserables (1862) van Victor Hugo en nu viel mij op hoe Hugo en Dickens beiden uit hetzelfde vaatje getapt hebben. De ellende lag rond het midden van de negentiende eeuw vooral op straat. En blijkbaar doet al die sociale ellende het uitstekend in de musical, want zowel Oliver Twist en Les Miserables werden in de twintigste eeuw enorme kassuccessen.

Volgens de wetten van het melodrama moet het weeskind eerst misbruikt worden om tenslotte door een onbaatzuchtige redder uit de ellende te worden getrokken.

Waarschijnlijk staat het weeskind (Oliver of Cosette) op de eerste plaats in de melodramatische top tien. Volgens de wetten van het melodrama moet het weeskind eerst misbruikt worden om tenslotte door een onbaatzuchtige redder uit de ellende te worden getrokken. En als het een familievoorstelling (alle leeftijden) betreft, mag dit misbruik niet te expliciet worden gemaakt.

The adaptation makes several major alterations to the plot of the source material, which include both alterations of events as well as familial relationships. Rose Maylie is living with Mr Brownlow, and she addresses him as “uncle”, but explains that he is in fact her guardian who took her and her sister, Agnes, in when her mother died. Her sister has been missing for many years, and the search for her has been ongoing. Mr Brownlow is now a part of the overall family tree, since Edward Monks is made his grandchild. As in the book, Monks becomes aware that Oliver is his half-brother, born to the missing Agnes who had a relationship with his father, and seeks to end his life so that there is no competition to his inheritance. As a result, Oliver is ultimately revealed to be Mr Brownlow‘s grandchild, in addition to being Rose’s nephew and Monks‘ half-brother, as in the novel. Unlike the book, however, Monks is not an unattractive, nervous and cowardly epileptic, but a scheming, manipulative and attractive cad seeking engagement to Rose, who clearly doesn’t like him.
 
Bron:en.wikipedia.org

Hitch en de trein

gezien op Arte: Strangers on a train (1951)

Vorige week zag ik mijn achttiende film van Hitchcock. Strangers on a train had ik al lang willen zien en gelukkig zond Arte deze uit, gevolgd door The Lady Vanishes. Al in de Britse periode spelen treinen een grote rol bij Hitchcock, in the 39 Steps (1935) en The Lady Vanishes (1938) is de trein uitdrukkelijk aanwezig en in North by Northwest (1959), een soort adaptie van the 39 steps volgen we de hoofdpersoon opnieuw tijdens een treinreis.

Strangers on a train
Strangers on a train 1951

Anders dan de titel doet vermoeden, speelt Strangers on a train zich maar voor een klein deel af in de trein. Ik had een film verwacht die slechts op één locatie gefilmd zou zijn, want Hitchcock koos sinds Rope (1948) vaker voor deze beperking. Zijn twee films met Grace Kelly uit 1954, Dial M. for Murder en Rear Window zijn net als Rope extreem plaatsgebonden. Maar zo niet Strangers on a train.

Ik vind het fijn dat de film in zwart-wit is opgenomen, want dan komen de typische kenmerken van film noir het best tot hun recht. Dat begint al direct in de openingsscène met het vervreemdende effect waarbij alleen de schoenen van de hoofdfiguren in beeld komen en door de stationshal gevolgd worden. Later in de trein zien we het klassieke film noireffect met de streepschaduw veroorzaakt door de jaloezieën.

Strangers on a train
Strangers on a train 1951

Qua verhaal zien we al een voorafschaduwing van Norman Bates uit Psycho (1960). In Nederland was deze Hitchcock destijds in de bioscoop te zien onder de titel ‘de Maniak’. Robert Walker speelt hier Bruno Anthony, een verwend moederskindje met een neurotische moeder en een autoritaire vader. Net als Norman Bates leeft hij in een fantasiewereld waarin hij de greep op de werkelijkheid soms verliest. Strangers on a train was niet de eerste keer dat Hitchcock een verhaal rond een maniakale hoofdpersoon heeft verfilmd. In Shadow of a doubt (1943) waarin Joseph Cotton ‘uncle Charly’ speelt, confronteerde Hitchcock zijn publiek ook al met een maniak.

De muziek van Dimitri Tiomkin is een traktatie. Hij werkte al eens met Hitchcock samen in Shadow of a doubt en zou na Strangers on a train nog twee keer filmscores schrijven voor Hitchcock (I Confess en Dial M for Murder). Op de website van Dimitri Tiomkin staat de complete cue sheet van de soundtrack.

Strangers on a train [ en.wikipedia.org ]

Ciao Bernardo

vandaag overleed Bernardo Bertolucci (77)

Bernardo BertolucciVandaag is een van de laatste maestro’s van de Italiaanse cinema ons ontvallen, Bernardo Bertolucci. Bij zijn naam denk ik vooral aan twee films: Novecento (1976) en Prima della rivoluzione (1964). Deze hebben op mij de meeste indruk gemaakt. Nog altijd vind ik het eeuwig zonde dat Novecento Engels gesproken is, maar de film blijft een monument in de Italiaanse cinema.

Prima della rivoluzione is een echte Italiaanse neorealistische film in de traditie van Rocco e i suoi fratelli. Het speelt zich af in Bertolucci‘s geliefde Parma, de stad van zijn voorvaderen en de stad van Stendhals beroemde roman de Kartuize van Parma. De pas 23 jarige Bertolucci baseerde in 1964 zijn film losjes op het verhaal van Fabrizio del Dongo en zijn tante Gina, de hertogin Sanseverina.

Het communisme en met name de kameraadschap speelt in beide films een centrale rol. Bertolucci werd geboren in een intellectuele familie. Zijn vader Attilio Bertolucci was kunsthistoricus en dichter en het marxisme kreeg hij met de paplepel ingegoten. In Novecento wordt de fascist iconisch en onvergetelijk vertegenwoordigd door Atilla (Donald Sutherland). De scène die door veel mensen die de film ooit gezien hebben als eerst genoemd wordt, is die met het katje. In Prima della rivoluzione wordt hoofdpersoon Fabrizio verscheurd tussen de liefde voor zijn non-conformistische tante Gina, waardoor hij voor het communisme kiest, en het kleinburgerlijke milieu van zijn familie.

Bertolucci werd geboren te Parma, als oudste zoon van Attilio Bertolucci, een kunsthistoricus en dichter. Ook Bernardo’s broer Giuseppe Bertolucci zou filmregisseur en scenarioschrijver worden. Bernardo Bertolucci begon met schrijven op zijn vijftiende, en ontving al snel belangrijke literaire prijzen zoals de Premio Viareggio voor zijn eerste boek. De achtergrond van zijn vader hielp hem bij zijn carrière: Bertolucci senior had de Italiaanse filmmaker Pier Paolo Pasolini geholpen bij het publiceren van diens eerste roman, en op zijn beurt gaf Pasolini de jonge Bernardo een baan als eerste assistent in Rome bij Accattone (1961). Maar Bertolucci’s talent was al herkend door anderen, zoals Sergio Leone, die hem vroeg de verhaallijn voor Once Upon a Time in the West te schrijven.
 
Bron: nl.wikipedia.org