in Museum het Valkhof in Nijmegen, nog tot 18 maart 2007
Vanmiddag bezocht ik met mijn broer de tentoonstelling in het Museum het Valkhof over de opgravingen in Herculaneum. Vijfentwintig jaar geleden bezochten we samen het zusterstadje van Pompeï. Dat was toen nog grotendeels bedolven onder een dikke laag lava en as die op sommige plaatsen wel 25 meter dik was. Diep onder de grond bevond zich wel een gangenstelsel dat de koning van Napels in het midden van de achttiende eeuw had laten graven, om een groot aantal kunstwerken naar boven te halen. Twee eeuwen later bleek tijdens het blootleggen van de ruïnes dat deze onderneming rampzalig is geweest: het gangenstelsel had zich dwars door muren heengevreten, soms bekleed met kostbare mozaieken. Nu worden het Bourbongaten genoemd, om Carlo III van Bourbon, de Spaanse koning van Napels te gedenken.
In Herculaneum werden in tegenstelling tot Pompeï nauwelijks lichamen gevonden. Pas in 1982 werden aan de zee een aantal boothuizen opgegraven waarbij vele lichamen werden gevonden. De vluchtende inwoners hadden zich daar nog proberen in te schepen, maar werden door de lava, brokstukken en dampen spuwende vulkaan ingehaald. Een van de aangrijpendste ‘objecten’ op de tentoonstelling zijn de skeletten van een man, een jonge vrouw en jongen van ongeveer 15 jaar die in een van de botenhuizen zijn gevonden. Net als in Pompeï verraden de houdingen het drama. Daarbij komt nog dat de jongen een vergroeid opperbeen had waardoor hij waarschijnlijk moeilijk kon lopen…
Een groep van zo„n 300 mensen wachtte nog en zocht bescherming in de boothuizen. Anderen probeerden een grote boot die op het strand lag te water te laten, toen om 1 uur ’s nachts een gloeiend hete wolk van 500 ºC van as, vulkanische stenen en gas over de stad raasde. De nog op redding wachtende inwoners hadden geen schijn van kans.De bewoners stierven doordat ze de gloeiend hete as en de gassen inademden: ze kregen een thermische shock. Door blootstelling aan de immense hitte verdampte in enkele seconden het lichaamsvocht.
De vluchtelingen op het strand waren op slag dood, letterlijk getroffen door de „brandende wolk„. De mensen in de boothuizen zaten beschut, maar ademden de fijne en gloeiend hete as in en stikten. Vervolgens werd de stad getroffen door nog eens vijf van dergelijke pyroclastische golven.
Bron: museumhetvalkhof.nl
Thuisgekomen toch maar eens een kijkje genomen op de site denkvooruit.crisis.nl
De Japanse galerie Nukaga uit Tokyo bezit de volledige reeks van Le Antichità di Ercolano Esposte die verscheen tussen 1754 en 1792 op initiatief van koning Carlo III van Napels. De collectie gravures is in Japan gedigitaliseerd en nu online toegankelijk De opgravingen die vanaf het midden van de achttiende eeuw in Herculaneum en Pompeï werden ondernomen, zouden grote invloed hebben op het classicisme dat tussen 1770 en 1830 in de mode was. De Duitse archeoloog Johann Winckelmann speelde daarbij een leidende rol. In de laatste zaal van de expositie wordt hier aandacht aan geschonken.
Pink Floyd – Live At Pompeii – The Director’s Cut
Overigens heeft Pink Floyd zie stukje van zaterdag 16 december (hieronder) in 1971 een legendarisch concert gegeven in de arena van het nabij gelegen Pompeï.Op de Director’s Cut die ik vorig jaar op DVD kocht, staan ook computersimulaties uit 1998 van de beroemdste vulkaanuitbarsting uit de geschiedenis, die nu ook in het Valkhof Museum te zien zijn.
In 1994 gaven David Gilmour, Rick Wright en Nick Mason (zonder Roger Waters dus) een concert met de muziek van het legendarische conceptalbum The Dark Side of the Moon. De drie veteranen spelen met forse versterking onder een reusachtige pupil waarin beelden worden geprojecteerd die omlijst worden met sublieme lichteffecten. Vooral de animaties bij het nummer Time met vloeibare horloges zijn indrukwekkend. Maar het is allemaal zo gelikt dat je haast gaat terugverlangen naar obscure zaaltjes met lage plafonds en ambachtelijke vloeistofdiaprojecties. Pink Floyd is voortgekomen uit de psychedelische undergroundscene, maar in de jaren negentig is de band al lang een merknaam geworden en moet het allemaal XXL. Toch kun je achter die schaalvergroting nog altijd iets van de undergroundscene van 1966 proeven. Als je nog verder terugblikt in de tijd, zie je 
Het vierde nummer is ‘The Great Gig In The Sky’. Nadat een man zegt niet bang te zijn van de dood, krijgt de pianoriff gezelschap van de andere instrumenten waarna Clare Torry een woordloze zang begint. Ze had de opdracht gekregen ‘doodsangst’ te laten horen in haar stem. De titel werd gekozen uit ironie: alsof de dood het hoge, mooie eindpunt van het leven zou zijn. Middenin het nummer zegt Myfanwy ‘Miv’ Watts: I never said I was frightened of dying. In 2005 klaagde ze Pink Floyd aan omdat ze geen auteursrechten zou krijgen van dit nummer. De zaak werd in der minne geregeld. Na ‘The Great Gig In The Sky’ moest men de langspeelplaat omdraaien, en daarom is dit het enige nummer dat niet vlot overgaat in het volgende. Op de recente cd-drukken is dit echter aangepast.
