Maandelijks archief: maart 2010

Rockefeller Madonna

Vandaag opent in Maastricht de Tefaf en duurt tot 21 maart

Het topstuk op de Tefaf is dit jaar een paneeltje van Sandro Botticelli dat door kunsthandel Dickinson uit New York voor 11,1 miljoen Euro wordt aangeboden. Het schilderijtje maakte deel uit van de kunstcollectie van John D. Rockefeller jr en wordt daarom wel de Rockefeller Madonna genoemd, niet te verwarren met de Madonna of the Rocks van Leonardo da Vinci. Daar bestaan zelfs twee exemplaren van die nu waarschijnlijk voor altijd in het Louvre en in de National Gallery zullen blijven.

Botticelli
Sandro Botticelli (ca. 1493/5)
Madonna met kind en Johannes de Doper
tempera op paneel, 47.6 x 38.1 cm.
Madonna and Child with the Infant Saint John was painted by Alessandro Felipepi di Mariano di Vanni, called Sandro Botticelli, about 1493-95. It depicts an adoring Saint John kneeling with his hands joined in prayer before Christ, and wearing, as is usual, a tunic of animal skins and holding his distinctive reed cross. The subject of the painting was popular in Renaissance Florence despite there being no scriptural basis for John having met the infant Christ before the latter’s baptism.
 
Bron: elogedelart.canalblog.com

tefaf.com

Der Krieg in Farben

De Tweede Wereldoorlog in kleur
Apocalypse World War II op Canvas en Der Krieg op ARD

Mijn brein zit tegenwoordig zo in elkaar dat ik bij een zwartwitfoto in de krant langer stilsta dan bij een kleurenfoto. Nu kranten in kleur gedrukt worden, is een zwartwitfoto meestal een historische foto. En het verleden trekt mij aan als een magneet. De oppervlakte geeft zich meer bloot, als ik onder de waan van de dag mag kijken. Ik voel me dan weer het jongetje dat op zijn buik de ondiepe bodem van de plas bestudeert. Bovendien houd ik van zwartwit foto’s omdat ze een imaginaire zwartwit-werkelijkheid laten zien. Als ik filmopnamen uit de jaren dertig zie, dan stel ik mij wel eens voor dat mijn ouders die van 1930 zijn, in zwartwit geboren zijn in een zwartwit kinderkamer. Natuurlijk was het rood toen even rood als nu. Maar toch, volgens de metabletica van Jan Hendrik van den Berg kán het: de wereld was vroeger zwartwit en is kleur geworden.

Apocalypse World War II

Apocalypse World War II DVDHet bijzondere van de documentaire Apocalypse World War II die vanaf gisteren op Canvas de komende zes weken wordt uitgezonden, is dat alle beelden in kleur zijn. Dat is bedrieglijk. Ook al kon er in 1939 in technicolor gefilmd worden (denk aan The Wizard of Oz uit dat jaar), dat gebeurde nog sporadisch. De meeste beelden zijn (erg goed) ingekleurd. Toch brengt dat de Tweede Wereldoorlog ineens heel dichtbij. Vroeger zat er voor mijn gevoel altijd een enorm gat tussen de Tweede Wereldoorlog en de Vietnamoorlog (waarschijnlijk omdat ik in dat ‘gat’ geboren ben), maar in feite was het maar 20 jaar, terwijl de Vietnamoorlog alweer 35 jaar achter ons ligt. Zwartwit beelden zijn in zekere zin veilig omdat ze bij een grijs verleden horen dat ver achter ons ligt. De (in)kleur(ing) maakt Apocalypse World War II griezelig actueel.

Apocalypse World War II toont de Tweede Wereldoorlog zoals die nog niet eerder te zien was. Vaak gefilmd door gewone soldaten en burgers. De beelden zijn volledig gerestaureerd en ingekleurd (een van de duurste restauraties ooit met een budget van 9 miljoen) in high definition. De serie geeft aan de hand van deze authentieke archiefbeelden de harde realiteit van de oorlog van heel dichtbij weer. Apocalypse World War II bevat, onder andere, zeldzame opnames van het bloedbad van Katyn in Rusland, de evacuatie van het Britse expeditieleger vanuit Duinkerke, de inhumane behandeling van Franse soldaten die door de Nazi’s gevangen waren genomen en de opoffering van Sovjet-soldaten bij Stalingrad.
 
Bron: a-film.nl

Overigens loopt op de Duitse televisie (ARD) ook een korte serie met nieuw filmmateriaal over de Tweede Wereldoorlog. Der Krieg is nog één keer te zien, op maandagavond 15 maart om 21.00. Ook deze serie toont alles in kleur.

bekijk de trailer [ video.canvas.be ]

Kneuterdijk

gezien: De Troon elke zaterdagavond op Nederland 2 om 20.15
gelezen: De Drie Oranje Koningen van J.G. Kikkert

beginscene uit De TroonZaterdagavond ging de Nederlandse dramaserie De Troon van start. Regisseur Erik de Bruyn had in interviews al gezegd dat hij zich had laten inspireren door de dynamiek en eigentijdse frisheid van Marie-Antoinette van Sophia Coppola. Dat was meteen al aan de openingsscene te zien waarin we regentes Emma en een lakei door de paleistuin zien rennen. En ook daarna zie je geregeld opgewonden adel en hofhouding door paleizen rennen, gefilmd in handheld. Sophia Coppola was zeker niet de eerste die de achttiende eeuw met veel dynamiek in beeld gebracht heeft. Ook in Orlando (1992) en The Madness of George III (1994) zien we ‘rennende kostuums’ door paleistuinen en horen we opgejaagde muziek. Geen plechtige Shakespeare-achtige tableau vivants zoals in Willem van Oranje (1984). Zó moest De Troon dus niet worden en zo is het ook dus ook niet geworden.

De Troon
een deel van de stamboom met foto’s van de acteurs moet helpen om de serie beter te kunnen volgen…

Het taalgebruik is bewust hedendaags gehouden en dat lijkt mij een logische keuze. Men sprak aan het hof voornamelijk Frans en Duits en als er al een Nederlands woord zou zijn gevallen, dan zou dat Nederlands op z’n Bilderdijks zijn geweest. “We moeten alles doen om een troon onder onze kont te krijgen” zegt Willem Frederik (de latere koning Willem I) tegen zijn zoontje Guillot (de latere koning Willem II) als hij op audiëntie gaat bij Napoleon. Die scene heeft iets lachwekkend amateuristisch maar dat is waarschijnlijk bewust zo gedaan om de kneuterigheid van de Oranjes op het Europese toneel te benadrukken. De vrouw van koning Willem II en zus van tsaar Alexander I, Anna Paulovna, sprak met Russisch accent van Kneuterdijk en bedoelde daar dan ons land mee.

We moeten alles doen om een troon onder onze kont te krijgen

Willem Frederik tegen zijn zoontje Guillot

KikkertNaast de tv-serie De Troon lees ik in De Drie Oranje Koningen van Oranjekenner J.G. Kikkert. Dit boek leek mij een betere keuze dan het omstreden Voor de troon wordt men niet ongestraft geboren van Dorine Hermans en Daniela Hooghiemstra, het boek waarop Ger Beukenkamp het scenario van De Troon gebaseerd heeft. Jan Kikkert heeft een indrukwekkend aantal oranjebiografieën op zijn naam staan en Prins Bernhard noemde hem ‘een nephistoricus‘ wat zijn betrouwbaarheid dus vergroot. Koning Willem I komt na zijn bronnenonderzoek (de tekst is met veel noten) niet bijzonder sympathiek naar voren. Hij was toch vooral de man die de Oranje dynastie zijn fortuin gaf ‘over de magere ruggen van de Javanen en hun lotgenoten’, zoals Kikkert schrijft. Hij wist een trouwe aanhang voor zich te winnen door deze in de adelstand te verheffen. Schandalen gingen met zwijggeld in de doofpot. Als het boek al zo begint, wat heeft het dan nog in petto? De drie hoofdstukken die ieder een Willem behandelen, heten respectievelijk: “Dit verfoeylijk wezen”, “Laten we niet teveel van hem verwachten” en “Koning Gorilla”.

De Troon [ avro.nl ] | prorepublica.nl

yes I can see now

vanmiddag gezien op televisie : City Lights (1931)

Prachtig melodramatisch verhaal van en met Charles Chaplin als de kleine vagebond. Het tijdperk van de talkie was net begonnen, maar Charley Chaplin bleef met zijn achtergrond als varieté-artiest het sterkst in de gestyleerde werkelijkheid van de stomme film. Tachtig jaar na de opnamen blijft de film amuseren en ontroeren. City Lights was de favouriete film van Orson Welles die zelf de beste Amerikaanse film van de twintigste eeuw maakte.

City Lights
laatste beeld uit City Lights
Charles Chaplin‘s first film made during the sound era. He faced extreme pressure to make the film as a talkie, but such was his popularity and power in Hollywood that he was able to complete and release the film as a silent (albeit with recorded music) at a time when the rest of the American motion picture industry had converted to sound.
 
Bron: uk.imdb.com
Chaplin is the only person to have gone down into cinematic history without any shadow of a doubt. The films he left behind can never grow old.

Andrei Tarkovsky

Chaplin was exceptionally nervous about the reception of the film just prior to its release in 1931. Silent films were a total anachronism by this time, with Hollywood having completely switched to sound films by the end of 1929. However, the film was enthusiastically received by Great Depression era audiences, and was one of Chaplin’s most financially successful and critically acclaimed releases. At the gala Hollywood premiere, Chaplin’s special guests were Albert Einstein and his wife Elsa. Chaplin wrote in his autobiography that he knew the film would be a success after watching the Einsteins‘ reactions. The film was theatrically re-released in 1950. Bron: en.wikipedia.org

City Lights [ en.wikipedia.org ]

Wyeth & Wyeth

Newell Convers Wyeth (1882-1945) en Andrew Newell Wyeth (1917-2009)

Vorig jaar overleed de Amerikaanse schilder Andrew Wyeth. Hij was de zoon van de legendarische illustrator Newell Convers Wyeth (1882-1945). In 1945 kwam deze met een tragisch ongeval om het leven samen met zijn kleinzoon op de spoorwegovergang vlakbij huis in Chadds Ford, Pennsylvania. Zijn zoon Andrew maakte de opdracht af waaraan zijn vader vlak voor zijn dood aan werkte. Dat was een serie muurschilderingen voor de Metropolitan Life Insurance Company met als thema de pelgrims van de Plymouth kolonie. De voorstellingen doen denken aan oude schoolplaten, zoals die van Johan Herman Isings (1884-1977). Een paar jaar later, in 1948 schilderde Andrew Wyeth zijn bekendste schilderij, Christina’s World dat een van de iconen van de twintigste eeuwse Amerikaanse schilderkunst is geworden en in het Museum of Modern Arts in New York hangt.

Christina's world
Andrew Wyeth Christina’s World, 1948
The Museum of Modern Art, New York
Newell Convers WyethNewell Convers Wyeth stierf in oktober 1945, wat een grote invloed op zijn zoon had. Hierna werd zijn werk emotioneler. Hoewel hij in zijn eerdere werk ook af en toe een menselijke figuur geschilderd had, bijvoorbeeld in Rum Runner (1944), begon hij pas na zijn vaders dood serieus mensen te schilderen. In 1966 trok een belangrijke overzichtstentoonstelling van Wyeth‘s werk in de Pennsylvania Academy of Fine Arts in Philadelphia en het Baltimore Museum of Art in 1966-67 honderdduizenden bezoekers en brak bezoekersrecords in 1967 in het Whitney Museum voordat het naar het Art Institute of Chicago ging. In de periode 1971-1985 schilderde Andrew Wyeth een reeks portretten, getiteld de Helga Pictures. Hij maakte hiervoor 247 studies van hun buurvrouw, de Pruisische Helga Testorf, die onder meer muzikante was. In 1977 maakte Wyeth zijn eerste reis naar Europa, om geïnstalleerd te worden in de Franse Academie van de Schone Kunsten, de enige Amerikaanse kunstenaar sinds Singer Sargent die werd toegelaten tot de Academie. In 1978 werd hij door de Sovjet Academie van de Kunsten gekozen tot erelid. Recentelijk ontving Wyeth de 2007 National Medal of Arts.
 
Bron: nl.wikipedia.org
werken van Andrew Wyeth

Newell Convers Wyeth [ ncwyeth.org ]
Andrew Newell Wyeth [ andrewwyeth.com ]