Maandelijks archief: december 2004

Die andere geniale Albert

vandaag 152 jaar geleden geboren:
Albert Abraham Michelson, 19 december 1852
Albert Abraham Michelson was een Pools-Amerikaans natuurkundige die vooral bekend werd door zijn werk aan de meting van de lichtsnelheid, samen met zijn collega Edward Morley. Het voor de moderne natuurkunde zo belangrijke Michelson-Morley experiment maakte een einde aan de ethertheorie en baande de weg naar de relativiteitstheorie. De Nederlandse natuurkundige Lorentz zou Einstein daarbij de voorzet geven met de wiskundige fundering van de, de Lorentz-Fitzgeraldcontracties. In 1907 ontving Albert Michelson de Nobelprijs voor de natuurkunde.
Albert A. Michelson

Het Michelson-Morley experiment (1887)
In 1887 onderzochten Albert Michelson en Edward Morley of er verschil was in de snelheid van het licht en de richting dat het reisde. Ze bouwden een interferometer die twee lichtstralen uitzond: eentje in de richting van de beweging van de Aarde en de andere in een hoek van 90 graden op de eerste lichtstraal. De stralen werden door spiegels gereflecteerd en op een gezamenlijk punt gefocusseerd waar te met elkaar konden interfereren. Ze verwachten dat de lichtstraal die met de beweging van de Aarde meereisde een andere snelheid zou hebben dan de lichtstraal die er haaks op stond. Michelson en Morley konden geen interferentie meten en daarom namen ze aan dat er geen verschil was in de snelheid van het licht van beide lichtstralen.

Albert A. Michelson 1852-1931
Biography [ aip.org ]

muzikale schilder

vandaag 125 jaar geleden geboren: Paul Klee 18 december 1879

“Kunst geeft niet het zichtbare weer, maar maakt zichtbaar.”

Paul Klee Op het werk van Klee is geen eenvoudig stempel te drukken. Surrealisme, kubisme, abstractie zijn termen die op zijn kunst van toepassing kunnen zijn. Zijn werk is vaak humoristisch. Hij gebruikt vaak verwijzingen naar dromen, muziek, poëzie en mythologie.
 
De vader van Paul Klee was Hans Klee een musicus die zong, piano, orgel en viool speelde. Zijn moeder, Ida Frick was zangeres. Paul Klee had één zuster, Mathilde Klee, geboren in 1876. Paul Klee groeide op in Bern, Zwitserland, maar had net als zijn vader de Duitse nationaliteit. Hij speelde zeer goed viool, maar koos – ondanks weerstand van zijn ouders – voor de schilderkunst.
 
In 1898 liet hij zich inschrijven bij de kunstacademie in München, maar werd afgewezen. Hij begon daarom met privé-lessen bij Heinrich Knirr. In 1900 ging Klee alsnog naar de kunstacademie, waar hij veel spijbelde en weinig leerde. Hij kreeg onder andere les van de symbolist Franz von Stuck. In de zomer van 1901 verlaat hij München en ondernam een reis naar Rome, Napels en Florence. De vroegchristelijke en byzantijnse kunst maakten daar veel indruk op hem. Daarna keerde hij terug naar zijn ouders in Bern, en ontwikkelde zich verder als autodidact.
 
In 1911 ontmoette hij August Macke, Wassily Kandinsky en Franz Marc. Hij liet zich beïnvloeden door etnografische (primitieve) kunst, door kindertekeningen (zie ook: Karel Appel) en tekeningen van geestelijk gestoorden. In de tweede en laatste tentoonstelling van Der Blaue Reiter in 1912 was Klee met 17 werken vertegenwoordigd. Hij maakte daar kennis met werk van Braque, Picasso en Malevich. Hij bracht een bezoek aan Robert Delauney in Parijs, die kleur het belangrijkste element in de schilderkunst vond.
 
Tijdens een reis van 14 dagen door Tunis in 1914 met Macke en Louis Moilliet kwam er een doorbraak in het kleurgebruik van Klee. Hij ging steeds kleurrijker schilderen, en maakte ook een stap in de richting van het abstracte. Na de reis naar Tunis ontplooide Klee zich ten volle. Zijn werk werd abstracter, met een geraffineerd gebruik van kleur. Zijn thema’s zijn zeer veelzijdig, landschappen, sterk vereenvoudigde portretten, dieren (de beroemde goudvis), mythologie, geheimzinnige machines. Klee gebruikt veel combinaties van abstracte en figuratieve vormen.
 
Paul Klee experimenteerde veel. Met aquarel op ondergronden van textiel, met combinaties van olieverf en aquarel, met spuittechniek, en met allerlei papieren of textiele ondergronden. Eigenlijk werkte hij vrijwel nooit met een conventionele schildertechniek zoals olieverf op doek. De meeste werken van Klee zijn op klein formaat gemaakt. [ Bron ]
 
paulkleezentrum.ch

doof genie

vandaag 234 jaar geleden geboren:
Ludwig van Beethoven, 17 december 1770
Oude geboorteregisters tonen aan, dat zijn grootvader in december 1712 te Mechelen werd geboren. Beethoven was de zoon van een Rijnlandse zanger die een wonderkind van hem trachtte te maken. Een moeilijke jeugd maakte hem tot een somber en wantrouwend mens; dit werd nog verergerd door zijn oorkwaal die begon in 1801 en die uiteindelijk leidde tot volledige doofheid. Dit verhinderde hem echter niet om door te blijven componeren en digireren. Vanaf 1792 woonde hij in Wenen, waar hij begon als leerling van Joseph Haydn; getrouwd was hij nooit.
 
Bron: nl.wikipedia.org
Ludwig von Beethoven

Bekendste werken
9 symfonieën, waarvan de laatste met 4 zangsolisten en koor, met het slotkoor Ode an die Freude op tekst van Schiller
32 pianosonates
33 variaties op een wals van Anton Diabelli voor piano solo
10 concerten voor solo-instrumenten en orkest, waaronder 5 pianoconcerten en 1 vioolconcert
16 strijkkwartetten.
ouvertures: Corolianus, Egmont en Leonore (I, II en III)
1 opera: Fidelio
diverse kamermuziekwerken, oratoria en liederen
Bagatelle in A klein (Für Elise)

Ludwig van Beethoven’s website