Ik werd getroffen door de foto op de cover van het boek, maar liet het vrijdag uiteindelijk toch liggen in de bookshop van het IFFM Wel een beetje spijt van nu … In ieder geval ben ik blij dat ik de foto via het web weer gevonden heb.

Zuster Margriet (1883-1977) was een diepreligieuze vrouw en in dienst van de jeugd een bekwame onderwijzeres. Zo gaf ze vele jaren (voor en na De Grote Oorlog) het zesde studiejaar bij de Zusters van Maria (stichting Lamotte) in de Rijselsestraat in Ieper. Dat ze van geen kleintje vervaard was, bleek algauw toen ze zelfs tijdens de zwaarste Duitse artilleriebeschietingen in 1914 en 1915 in Ieper wou blijven. Samen met de pastoor van de Sint-Pietersparochie Camille Delaere en commandant Young van de quakers maakte ze zich erg verdienstelijk bij het helpen van bejaarden en kinderen.
 
Met Robert Stopford, een Britse dokter in dienst van de quakers doorzocht ze in Ieper vele huizen en de kazematten op zoek naar tyfusgevallen. Door hun inzet wisten zij de epidemie onder controle te krijgen. Zuster Margriet was ooggetuige van de brand van de Lakenhallen en de Sint-Maartenskathedraal in november 1914. Als bij wonder bleef zij doorheen al die oorlogsmaanden ongedeerd, terwijl ze om zich heen mensen zag vallen als vliegen. ( bron )

Zuster Margriet (1883-1977) was een geboren en getogen Ieperse. Haar meisjesnaam was Emma Boncquet. Haar vroeg overleden vader was bakker Edmond Boncquet in de Rijselsestraat. Op 17-jarige leeftijd stapte Emma de kloosterpoort binnen, volgde een opleiding voor onderwijzeres en gaf dan gedurende vele jaren les in de Lamotteschool. Maar net als van duizenden andere Ieperlingen werd haar eenvoudige levensstijl tijdens de Eerste Wereldoorlog zwaar verstoord. Toen Ieper na 7 oktober 1914 wekenlang onder zwaar Duits artillerievuur kwam te liggen, kozen vele Ieperlingen hun heil in de vlucht. Anderen aarzelden en meenden dat de beschietingen maar tijdelijk zouden zijn. En inderdaad, tijdens de jaarovergang 1914-1915 brak er een kalmere periode aan. Vele gevluchte Ieperlingen keerden terug naar hun woonhuizen. Maar toen brak in de belegerde stad de gevreesde tyfus uit.
 
Bron: wo1.be

Voordat we vrijdagmiddag vanuit Ieper weer naar huis reden, bezochten we ten noorden van Ieper bij het plaatsje Boezinge nog twee lokaties uit de Grote Oorlog: de Yorkshire trench en de site John McCrae

De Yorkshire Trench is in 1992 ontdekt en door de diggers gerestaureerd. Hier vond op 22 april 1915 de eerste Duitse aanval met chloorgas plaats. Opvallend, bijna macaber vond ik de vreselijke stank op deze plek, waarschijnlijk afkomstig van het industrieterrein van Ieper dat zich tegenwoordig uitstrekt langs het kanaal tot aan Boezinge. Het is een bizarre lokatie: wat eens het slagveld Boezinge was, is sinds een paar jaar een onooglijk industrieterrein. De loopgraaf en de ondergrondse dug-outs liggen nu tussen twee loodsen en elke dag stoppen er bussen met schoolkinderen voor een ‘loopgraafervaring’. De loopgraaf is fraai geconserveerd maar de meters diepe dug-outs staan vol met grondwater. Voor de soldaten in 1915 was er naast de strijd boven de grond in de dug-outs ook een voortdurende strijd tegen het grondwater.

Vlak ten zuiden van deze plek aan de andere kant van het kanaal ligt de site John McCrae waar het beroemde gedicht In Flanders Fields is geschreven. Lopende langs de graven van de soldaten van de West Riding Division die hier tijdens de Tweede Slag om Ieper (april-mei 1915) zijn omgekomen, kreeg het gedicht voor mij zijn maximale betekenis: “Between the crosses, row on row that mark our place” en vooral “We are the dead”. McCrae heeft de doden voor altijd een stem gegeven. De doden zélf leven voort en het is niet alleen hun naam zoals op elk Brits monument van de Grote Oorlog staat geschreven:

Tijdens de tweede slag bij Ieper bevond zich in het plaatsje Boezinge een verpleegpost waar de militaire arts John McCrae werkzaam was. Hij was van Canadese afkomst, geboren in 1872, en had zich onderscheiden in de Boerenoorlog (1899-1902) waaraan hij als arts-vrijwilliger had deelgenomen. In 1901 nam hij ontslag uit militaire dienst en wijdde zich aan een medische carrière tot op 4 augustus 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak en hij zich opnieuw meldde als vrijwilliger. Hij werd benoemd tot arts bij de First Brigade van de Canadian Field Artillery.
 
McCrae schreef met een zekere regelmaat gedichten waarvan ook een aantal in literaire bladen werd geplaatst. Op 22 april 1915 werden de eerste aanvallen met chloorgas ingezet te Boezinge, de plaats waar McCrae als arts frontdienst verrichtte tijdens de gevechten. Diep onder de indruk van de gebeurtenissen schreef hij op 3 mei het gedicht In Flanders Fields, misschien wel het meest bekende gedicht uit deze oorlog.
 
Bron: wereldoorlog1418.nl

In Flanders fields

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

We are the dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow
Loved, and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.

Lieutenant Colonel John McCrae, 1872-1918

about John McCrae [ firstworldwar.com ] | poëzie en proza uit de loopgraven