Maandelijks archief: oktober 2004

In the mist of times … [ 5 ]

vandaag 1548 jaar geleden:
Slag bij Piacenza, 16 oktober 456

1548 jaar geleden verkeerde het Romeinse Rijk volledig in ontbinding. Al in de derde eeuw begonnen de Gothen het immense Rijk binnen te dringen. Onder keizer Constantijn beleefde het Rijk nog een bloeiperiode, maar daarna was er geen houden meer aan: aan het begin van de vierde eeuw overspoelden de barbaren aan alle kanten het rijk.

Eerst vielen de Alanen en de Vandalen Galliëbinnen en de laatsten trokken in een storm van verwoesting verder door het Iberisch schiereiland en Noord-Afrika waar ze tenslotte een Rijk stichtten. De Visigothen stormden Italiëbinnen en het zootje ongeregeld van Alarik plunderde Rome in 410. Een plundering door de Hunnen onder Atilla werd in 451 voorkomen (maar in 455 plunderden de Vandalen alsnog wat er van Rome over was gebleven.)
Onder leiding van de Romeinse veldheer Aetius hakten de Romeinen (samen met Vandalen en Bourgondiers) de Hunnen (samen met Gepiden en Ostrogothen) in de pan. Aetius zelf kreeg stank voor dank en werd 3 jaar later door de keizer vermoord.

Keizer Avitus
keizer Avitus 455-456

In 455 werd keizer Avitus geinstalleerd, maar aan zijn macht kwam snel een einde want op 16 oktober 456 werd hij door de magister militum (opperbevelheber) Ricimer bij Piacenza verslagen. Ricimer was van gemengd Suebisch-Visigothische afkomst en kon zelf geen keizer worden, omdat een Germaan in het purper nooit aanvaard zou worden door de Romeinen. Daarom zette de magister militum de ene marionet na de andere op de troon. Na zijn dood in 472 liet hij het Romeinse Rijk in een chaos achter. In 476 werd tenslotte de laatste Romeinse keizer, het jongetje Romulus Augustus door Odoaker afgezet. Daarmee was er officieel een einde gekomen aan het Romeinse Rijk.
zie ook: in the mist of times … [1] , de Slag bij Verona

lijst van Romeinse keizers | 16/10 toen | heiligen van de dag

Lievelingsboek

De Kleine Johannes van Frederik van Eeden

Ik was in blije verwondering toen ze zei dat het haar lievelingsboek is. Juist een dag daarvoor had ik van het web de integrale tekst van de kleine Johannes van Frederik van Eeden gedownload. Zo begint het:

de kleine Johannes, uitgave 1919 - het lievelingsboek van MarloesIk zal u iets van den kleinen Johannes vertellen. Het heeft veel van een sprookje, mijn verhaal, maar het is toch alles werkelijk zoo gebeurd. Zoodra gij het niet meer gelooft, moet ge niet verder lezen, want dan schrijf ik niet voor u. Ook moogt ge er den kleinen Johannes nooit over spreken, als ge hem soms ontmoet, want dat zou hem verdriet doen en het zou mij spijten, u dit alles verteld te hebben.
 
Johannes woonde in een oud huis met een grooten tuin. Het was er moeilijk den weg te vinden, want in het huis waren veel donkere portaaltjes, trappen, kamertjes en ruime rommelzolders, en in den tuin waren overal schuttingen en broeikasten. Het was een heele wereld voor Johannes. Hij kon er verre tochten in maken en hij gaf namen aan alles wat hij ontdekte.
 
Voor het huis had hij namen uit het dierenrijk: de rupsenzolder, omdat hij er rupsen groot bracht; het kippenkamertje, omdat hij daar eens een kip gevonden had. Die was er niet van zelve gekomen, maar daar door Johannes’ moeder te broeien gezet. In den tuin koos hij namen uit het plantenrijk, en lette daarbij vooral op de voortbrengselen, die voor hem van belang waren. Zoo onderscheidde hij een frambozenberg, een dirkjesbosch en een aardbeiendal. Heel achter was een plekje, dat hij het paradijs noemde en daar was het natuurlijk erg heerlijk. Daar was een groot water, een vijver, waar witte waterlelien dreven en het riet lange fluisterende gesprekken hield met den wind.
de kleine Johannes 1965
de kleine Johannes (1965)
Aan de overzijde lagen de duinen. Het paradijs zelf was een klein grasveldje aan dezen oever, omringd door kreupelhout, waartusschen het nachtegaalskruid hoog opschoot. Daar lag Johannes dikwijls in het dichte gras en tuurde tusschen de schuifelende rietbladen door naar de duintoppen over het water. Op warme zomeravonden was hij daar altijd en lag uren te staren, zonder zich ooit te vervelen. Hij dacht aan de diepte van het stille, heldere water voor zich, hoe gezellig het daar moest zijn, tusschen die waterplanten, in dat vreemde schemerlicht, en dan weer aan de verre, prachtig gekleurde wolken, die boven de duinen zweefden, wat daar wel achter zou zijn en of het heerlijk zou zijn daarheen te kunnen vliegen. Als de zon juist was ondergegaan, stapelden de wolken zich daar zoo opeen, dat ze den ingang van eene grot schenen te vormen en in de diepte van die grot schitterde het dan van zachtrood licht. Dat was wat Johannes verlangde. Kon ik daarin vliegen! dacht hij dan. Wat zou daar wel achter zijn? Zou ik daar eenmaal, eenmaal kunnen komen …
verder lezen?

Frederik van Eeden biografie en oeuvrecatalogus [ dbnl ]
Van de koele meren des doods [integrale tekst online]
Grassprietjes [integrale tekst online]
15/10 toen | heiligen van de dag

Los van God

Morgen is het 160 jaar geleden dat
de filosoof met de hamer werd geboren.

Friedrich Nietzsche

“Nietzsche is dood.”
(God)

( … ) Traditioneel is de opvatting dat de werkelijkheid klopt. Nietzscheaans klopt de werkelijkheid echter niet. Er is ergens bij Nietzsche een tekst die je kunt lezen als een parodie op het begin van het Johannes-evangelie. In het begin was het Woord. Nietzsche: Im Anfang war der Unsinn. In plaats van de logos komt de chaos. De werkelijkheid is niet logisch, is niet waar, is niet een, maar is chaos, strijd, verdeeldheid etc.
Vanuit dit uitgangspunt kun je bepaalde – ook religieuze – fenomenen op een nieuwe manier waarderen. Bijvoorbeeld vergeving. Die bundel waar ik het aan het begin over had heet niet voor niets Is vergeving mogelijk? Mijn antwoord op die vraag is nee. Vergeving is niet mogelijk. En toch gebeurt het. De vergevingspraxis van Christus is hiervan een extreem voorbeeld. Hoe kun je aan het kruis je eigen moordenaars vergeven? In deze bundel is een tekst te vinden van trappisten-paters in Algerije die al bij voorbaat hun moordenaars van het FIS vergaven. Dat kan niet. Maar die onmogelijkheid gebeurt toch.
Dat onmogelijke dingen toch gebeuren, daar behoef je vanuit het uitgangspunt dat de werkelijkheid niet klopt, niet bang voor te zijn. Genade wordt daarmee niet een Nietzscheaanse categorie. Absoluut niet. Maar genade is een gelovige manier van zeggen dat dingen die niet kunnen toch gebeuren. Met andere woorden: dat er niet een soort logische grondstructuur onder de werkelijkheid schuilgaat. ( … ) verder lezen?

Friedrich Nietzsche | Ik kan Nietzsche lezen en naar de kerk gaan

Een andere (vrouwelijke!) filosoof werd vandaag 98 jaar geleden geboren: Hannah Arendt.

Hannah Arendt

Hannah Arendt staat overigens met haar werk The Human Condition op een negende plaats in de IJzeren Lijst. Naar een werk van Nietzsche, de invloedrijkste filosoof van de 20ste eeuw, is het tevergeefs zoeken in de IJzeren Lijst. Een teken dat we ons aan het begin van de 21ste eeuw aan het losmaken zijn van zijn gebral?

Hannah Arendt | Hannah Arendt in de Groene | 14/9 toen | heiligen van de dag