Maandelijks archief: februari 2006

Russische schilders [ 3 ]

Vasily Polenov (1844-1927)

Van Vasily Polenov zag ik vorig jaar in het Russisch Museum in Sint Petersburg twee schilderijen: Weppes Park in Normandiëuit 1874 en zijn meesterwerk Christus en de overspelige vrouw uit 1887. Dit thema werd eerder al door Henryk Siemiradzki verbeeld.

PolenovPolenov studied under Pavel Chistyakov and in the Imperial Academy of Arts from 1863 to 1871. He was the pensioner of academy of arts in Italy and France, where he painted a number of pictures in the spirit of Academism on subjects taken from the European history (“The Right of mister”, 1874, Tretyakov gallery); at the same time he worked a lot in the open air.
 
Polenov took part in the Russo-Turkish War, 1877-1878 as the war artist. Returning from the war, he joined the Peredvizhniki, taking part in their mobile exhibitions. His works won the admiration of Pavel Mikhailovich Tretyakov, who acquired many of them for his gallery.
Polenov
Polenov’s meesterwerk:
Christus en de overspelige vrouw, 1887
Henryk Siemiradzki
hetzelfde thema 14 jaar eerder geschilderd door Henryk Siemiradzki, 1873
Polenov postzegel
Polenov‘s meesterwerk op een postzegel ter gelegenheid van zijn 150e geboortedag in 1994
In the late 1870s, Polenov concentrated on painting landscapes in the realist tradition of Aleksey Savrasov and Fyodor Vasilyev. He attempted to impart the silent poetry of Russian nature, related to daily human life. He was the one of the first Russian artists who achieved a plein air freshness of color combined with artistic finish of composition (“The Moscow court yard “, 1878; “The Grandmother’s garden”, 1878; “Zarosshy pond”, 1879). The principles developed by Polenov had a great impact on further development of Russian (and especially Soviet) landscape painting.
Polenov
Zarosshy pond, 1879
Polenov’s sketches of Middle East and Greece (1881-1882) paved the way for his masterpiece, “The Christ and the Sinner” (1886-87), an interesting attempt to update picturesque system of academism. In the works of the 1880s, Polenov tended to combine New Testament subjects with his penchant for landscape. Since the 1870s, Polenov also turned to theatrical decoration. Most notably, he decorated Savva Mamontov’s mansion and his Private Russian Opera. In 1910-1918, Polenov was involved into a folk theatre project.
Polenov
The Moscow court yard, 1878

Vasily Polenov | meer Russische schilders

russische schilders [ 2 ]

Henryk Hector Siemiradzki (1843-1902)

Tegenwoordig wordt Siemiradzki tot de Poolse schilders gerekend, maar tijdens zijn leven bestond Polen niet meer (of nog niet) en maakte zijn werk deel uit van de Russische schilderkunst. Daarom was hij ook vertegenwoordigd op de tentoonstelling kunst en religie in Rusland in het Haags Gemeentemuseum. In oktober 2002 bezocht ik met mijn vader deze mooie tentoonstelling en maakte ik voor het eerst kennis met de enorme doeken van Siemiradzki.

Henryk Siemiradzki
Christus en de overspelige vrouw, 1873
Dit vijf meter lange doek zag ik voor het eerst in 2002 in Den Haag. Nu hangt het weer in de Tretyakowgallerie in Moskou
Henryk Siemiradzki
Christus bij het huis van Martha en Maria
Dit doek zag ik in 2005 in het Russisch Museum in Sint Petersburg

Siemiradski was een echte colorist die de academische stijl met succes wist te combineren met een impresionistisch coloriet. Ook maakte hij zuiver impressionistische schilderijen zonder literair of historisch thema zoals het onderstaande.

Henryk Siemiradzki
landschap
Lvov Picture Gallery, Lvov

Siemiradzki op het web | meer Russische schilders

gelikte antieken voor in uw salon

online schatkamer van 19e eeuwse salonkunst
presenteert top 225 van populairste schilders

Art Renewal Center, een posterboer uit Amerika, draait de tijd ruim honderd jaar terug en doet alsof het modernisme nooit bestaan heeft. De schilderkunst houdt voor bezoekers van artrenewal.org op bij de academische en Victoriaanse salonschilderkunst van de 19e eeuw. (Deze bleef overigens nog tot aan de Eerste Wereldoorlog bestaan.)

Onlangs hebben de bezoekers gestemd op hun favouriete schilder en daaruit is een top 225 is komen rollen. Wat direct opvalt is dat drie salonschilders de lijst aanvoeren: William Bourgereau, Sir Lawrence Alma-Tadema en Jean-Léon Gérôme. De heren waren elkaars tijdgenoten en hadden hun tijd mee want de gouden tijd van de salonkunst (1850-1900) viel precies samen met hun productieve periode.

William Bourgereau
Bourgereau
Nymphen en satyr (detail), 1873

Grootheden als Raphael, Rembrandt en Leonardo da Vinci moeten het doen met een 4e, 7e en 8e plaats. De in zijn tijd verafgode Michelangelo mist overigens net de top 10 en staat genoteerd op een 11e plaats. Vermeer, Velazquez en Repin staan zelfs op een resp. 20e, 34e en 135e plaats. Ook de immer populaire impressionisten staan bij de bezoekers van artrenwal.org minder hoog aangeschreven dan de salonschilders. Ongetwijfeld behoren veel stemmers tot de burgerlijke klasse en houden ze van veel slagroom en André Rieu.

Sir Lawrence Alma-Tadema
Sir Lawrence Alma-Tadema
Lezing uit Homerus, 1885

Ik vind het wel verfrissend dat deze site 100 jaar moderne schilderkunst schaamteloos negeert. Tijdens mijn opleiding aan de Arnhemse kunstacademie in de jaren 80 was juist het omgekeerde het geval en werd vanaf de modernistische hoogten diep neergekeken op academische schilderkunst. Het ambacht was naar de knoppen geholpen en men dacht daarmee de schilderkunst een goede dienst te hebben bewezen. Een jaargenote schreef een essay over 19e eeuwse kunst met de titel Wat moeten we in godsnaam met Laurens Alma-Tadema? De bezoekers van artrenewal.org weten dus wel raad met hem.

Jean-Léon Gérôme
Jean-Léon Gérôme
Laatste gebed van de martelaren, 1883

De top 10 ziet er als volgt uit: (tussen haakjes is vermeld met hoeveel werken de betreffende schilder vertegenwoordigd is op de website van artrenewal.org)

  William Bouguereau [1825-1905] [225]
  Sir Lawrence Alma-Tadema [1836-1912] [181]
  Jean-Léon Gérôme [1824-1904] [175]
  Raphael [1483-1520] [181]
  Lord Frederick Leighton [1830-1896] [101]
  John Singer Sargent [1856-1925] [440]
  Rembrandt [1606-1669] [224]
  Leonardo da Vinci [1452-1519] [126]
  John William Waterhouse [1849-1917] [90]
  John William Godward [1861-1822] [122]

Bekijk de volledige lijst

Lord Frederick Leighton
Lord Frederick Leighton
De Bruid uit Syracuse, 1865
John William Waterhouse
9 John William Waterhouse
Hylas en de nymphen, 1896
Our visitors have overwhelmingly voted in favour of William Bouguereau as the most popular artist in the ARC Museum, followed by Sir Lawrence Alma-Tadema and Jean-Léon Gérôme, also Academic masters. Bouguereau received more than three times the hits (or pages viewed) of the highest ranking Old Master, Raphael; more even than Leonardo da Vinci, in a year when there has been a resurgence of popular interest in his life and work. The top three ranking artists are not Impressionists like Monet, Renoir, or Degas but three of the greatest Academic painters of the 19th century. Conventional wisdom has it that the Impressionists are the most well-known and loved artists of the 19th century. These results suggest that preferences are changing.
 
Bron: artrenewal.org
John William Godward
10 John William Godward
Dolce Far Niente, 1904

De gelikte plaatjes van de salonschilders verdwenen na de Eerste Wereldoorlog uit beeld. Fotografie en film zouden de geidealiseerde voorstellingen uit de schilderkunst gaan overnemen. Je hoeft maar een paar salontafelglossy’s open te slaan om de smaak van de nouveau riche te proeven: esthetisch en compositorisch perfect uitgevoerd, maar meestal inhoudsloos.