Maandelijks archief: maart 2006

gij zult gelukkig zijn

het Grote Gebod en Dogma van onze tijd
In zijn Gij zult gelukkig zijn stelt de Franse filosoof Pascal Bruckner (1948) dat mensen voor het eerst in de geschiedenis ‘ongelukkig zijn omdat ze niet gelukkig zijn’. Niet omdat ze onderdrukt worden door kerk of staat, maar louter en alleen omdat ze niet voldoen aan de norm die ze zichzelf en elkaar opleggen: de plicht om gelukkig te zijn.
Gij zult gelukkig zijn
Bruckner zoekt de oorzaak van dit probleem in het jaren-zestigdenken, waarin ‘geluk’ is verworden tot ‘bevrediging’. ‘Als je eenmaal denkt dat je vrij bent -en dat denkt men sinds de jaren zestig- dan ga je al je wensen en neigingen serieus nemen’, schrijft Bruckner. ‘En dan begint de ellende.’ De ellende die is voortgebracht is de consumptiemaatschappij, want het bevrijde individu denkt dat geluk te koop is. Bruckner pleit daarentegen voor een herwaardiering van de begrippen hartstocht, verlangen en genot; begrippen waarvan door overmatig gebruik sinds de jaren zestig de betekenis en waarde zijn uitgehold.”
 
Vanno Jobse op de Filosofie Scheurkalender, 30 maart
Don„t worry, be happy! Volgens Pascal Bruckner klinkt in zulke woorden een nieuw, bijna religieus gebod: het gebod tot geluk. Onze „gelukscultuur„, die hij fel kritiseert, is er volgens hem vol van. Maar wat moeten de mensen die tegenslag ervaren of uitgesloten worden met dit gebod? De cultus van het geluk komt tot uiting in fitness-rituelen, in de flirt met Oosterse spiritualiteit of in de life style van het „jezelf zijn„, van het „binnen zijn„ of van het „scoren„. Naar Bruckners mening draait dit idee van geluk in een kringetje rond: je moet je al goed voelen om gelukkig te worden. Tragiek en pijn hebben hier geen plaats, want geluk is hier verworden tot bevrediging. Geluk is geen gebeurtenis meer, maar een strategie.
Zijn nieuwe boek wordt beheerst door een vraag. De Verlichtingsfilosofen zoals Kant stelden tegenover het naïeve paradijs- en hiernamaalsgeloof van het christendom het subversieve geloof in het geluk voor alle mensen; hoe kon deze nieuwe uitdaging zich in onze tijd toch omvormen tot een dogma?
 
Bron: felix-en-sofie.nl

Pascal Bruckner: Gij zult rijk worden

twee zwaargewichten

vandaag is het de 410e geboortedag van Rene Descartes
en de 279ste sterfdag van Sir Isaac Newton
René DescartesRené Descartes werd geboren in La Haye op 31 maart 1596. Hij kreeg onderricht aan de jezuïetenschool van La Flêche. In 1615 trekt hij naar Parijs. Daar ontmoet hij de wijsgeer en musicoloog Mersenne, met wie hij zich twee jaar lang op de wiskunde toelegt. Ondertussen studeert hij rechten in Poitiers. In 1618 trekt Descartes naar het leger in Breda. Hier werkt hij enkele jaren samen met de wetenschapper Beeckman. In de nacht van 10 november 1619 krijgt hij te Ulm drie belangrijke dromen, waaraan hij zijn eerste ideeën voor een nieuwe filosofie en voor de analytische meetkunde ontleent. In 1620 neemt hij ontslag uit het leger en vult de volgende vijf jaar met reizen, terwijl hij zich toelegt op de zuivere wiskunde. Terug in Parijs in 1625 gaat zijn interesse uit naar de maatschappijleer en houdt hij zich bezig met constructies voor optische elementen. Vanaf 1628 stelt hij zijn leven in dienst van de waarheid en verhuist hij naar Nederland. Tussen 1629 en 1633 schrijft hij het boek Le Monde, dat hij niet laat verschijnen omwille van de verwantschap van zijn verklaring voor het universum met de theorieën van Galilei. Zijn filosofie vat hij in 1637 samen in zijn boek Discours de la Méthode. In 1641 verschijnt Meditationes, waarin hij verder uitleg geeft over zijn filosofisch systeem, en in 1644 publiceert hij Principia Philosophiae, vooral gewijd aan de fysica. In 1649 wordt Les Passions de L’ âme gepubliceerd. Kort daarna reist Descartes naar Stockholm om onderricht te geven aan de koningin. Daar overlijdt hij op 11 februari 1650.
 
Bron: liberales.be
NewtonVlak voor zijn dood in 1727 schreef Newton: «Ik weet niet welk beeld de wereld van mij zal hebben, maar in mijn eigen ogen ben ik alleen een jongetje geweest dat speelt op het strand en nu en dan het plezier heeft dat hij een nóg gladder steentje of een nóg mooiere schelp ontdekt, ter wijl de grote oceaan der waarheid nog onontdekt voor hem ligt.»
 
Johannes Kepler en Isaac Newton vertegenwoordigen een belangrijk keerpunt in de menselijke geschiedenis. De ontdekking dat tamelijk eenvoudige natuurwetten de gehele natuur beheersen, dat dezelfde regels gelden op zowel de aarde als aan de hemel en dat de manier waarop de wereld is opgebouwd haar weerklank vindt in onze denktrant. Zij hadden een onwrikbare eerbied voor de nauwkeurigheid van gegevens, verkregen uit waarnemingen. Hun met grote nauw keurigheid gedane voorspellingen betreffende de planeet bewegingen, leverden het klemmende bewijs dat de mens in staat is inzicht te krijgen in de kosmos en wel met onverwachte diepgang. Onze hedendaagse beschaving, onze kijk op de wereld en onze huidige verkenning van het universum zijn intens veel verschuldigd aan hun inzichten.
Sir Isaac Newton overleed op 31 maart 1727 in Londen. Hij is 84 jaar geworden.
 
Bron: sterrenkunde.nl

Klassieke Russische cineasten [2]

Lev Kuleshov

Een andere bekende Russische cineast uit de twintiger jaren is Lev Kuleshov. Zijn naam is net zoals met die andere Rus (Pavlov) verbonden aan een bepaald experiment. Kuleshov ontdekte dat de context van een beeld allesbepalend is voor de interpretatie van dat ene beeld. Hij filmde eerst het gezicht van een neutraal kijkende man en combineerde dat daarna drie keer met een ander beeld. De eerste keer een bord soep, de tweede keer een spelend meisje en de derde keer een kist met een kind erin. Het publiek was enthousiast over het talent van de acteur. Hoe subtiel speelde hij eerst honger, daarna vaderlijk plezier en tenslotte verdriet. Kuleshov had met dit experiment bewezen dat de betekenis van een beeld afhangt van wat ervoor of erna gemonteerd wordt. Dit is sinds 1918 de geschiedenis ingegaan als het Kuleshov effect

KuleshovKuleshov edited a short film in which shots of the face of Ivan Mozzhukhin (a Tsarist matinee idol) are alternated with various other shots (a plate of soup, a girl, a child’s coffin). The film was shown to an audience who believed that the expression on Mozzhukhin’s face was different each time he appeared, depending on whether he was `looking at’ the plate of soup, the girl, or the child’s coffin, showing an expression of hunger, desire or grief respectively. Actually the footage of Mozzhukhin was identical, and rather expressionless, every time it appeared. Vsevolod Pudovkin (who later claimed to have been the co-creator of the experiment) described in 1929 how the audience “raved about the acting…. the heavy pensiveness of his mood over the forgotten soup, were touched and moved by the deep sorrow with which he looked on the dead woman, and admired the light, happy smile with which he surveyed the girl at play. But we knew that in all three cases the face was exactly the same.”
 
Bron: Kuleshov effect

Kuleshov Revisited |answers.com | audiovisuelevorming.be

lust en moordlust in hollywood

gezien: Basic Instinct (1992) met Michael Douglas en Sharon Stone
scenario: Joe Eszterhas

Basic InstinctAls Dressed to Kill de beste thriller van de jaren 80 is, dan is Basic Instinct het van de jaren 90. Gisterenavond was hij weer eens op televisie te zien. Ooit kwam ik niet verder dan het afgrijselijke expliciete begin en zette ik vol walging de televisie uit. Toen ik jaren later eens halverwege de film begon te kijken (zonder overigens te weten dat dit Basic Instinct was) merkte ik al snel dat ik te maken had met een knap gemaakte psychologische thriller. De expliciete sex en geweldscenes vind ik nog steeds storend, maar het scenario van Joe Eszterhas is ijzersterk. Toch viel me deze keer op dat de plot net iets te geraffineerd in elkaar steekt. Ook irriteerde mij de voortdurend messcherpe dialogen, waardoor de film te geconstrueerd overkomt. Maar op de acteerprestaties van Douglas en Stone maken, is niets aan te merken.

In het universum van Basic Instinct draait alles om lust en drift. De mens wordt voorgesteld als een getemd maar in wezen moordlustig roofdier, Sharon Stone als een kat en Michael Douglas als een muis. Maar dan zo’n muis die net als de kat van spelletjes weet. De echte liefde lijkt soms door te kunnen sijpelen, maar de lust zit daarbij wel erg in de weg en krijgt uiteindelijk het laatste woord. In Basic Instinct kijken we ook in een spiegel naar de duistere krachten en perversiteiten in onszelf. Er is blijkbaar iets in ons dat zich amuseert over moord en daarop draait een groot deel van de filmindustrie. Kortom, na deze film te hebben gezien, word ik niet vrolijker van mijzelf.

Nick Curran (Michael Douglas) is een rechercheur bij de politie van Los Angeles die de moord onderzoekt op Johnny Boz, een rockartiest die tijdens een gevaarlijk seksspelletje is doodgestoken met een ijspriem. Zelf worstelt hij met een verleden van alcoholmisbruik, slecht afgelopen relaties en een ongebruikelijke onderzoekstechniek, waar iets te vaak doden bij zijn gevallen. De belangrijkste verdachte in de moordzaak is Catherine Tramell (Sharon Stone), een aantrekkelijke en intelligente, maar manipulatieve biseksuele schrijfster die een tijdje een relatie had met Boz. In een van haar boeken staat een moord beschreven, die opmerkelijke parallellen vertoont met de moord op Boz. Nick krijgt echter een seksuele relatie met haar, en meer moorden volgen. Ook psychiater Beth Gardner (Jeanne Tripplehorn), een ex-vriendin van Nick, wordt bij de zaak betrokken, en ook met haar begint Nick een relatie.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Onlangs verscheen Basic Instinct 2: Risk Addiction waarbij Sharon Stone op haar 48ste weer gecast werd voor de rol van de aan risico verslaafde Catherine Tramell. De producenten waren minder aan het risico verslaafd, want de film is een voorspelbare poging het origineel te evenaren.

Risk AddictionVeertien jaar nadat Sharon Stone de benen spreidde in ‘Basic Instinct’ van Paul Verhoeven, vertolkt ze opnieuw de rol van schrijfster Catherine Tramell. Deze tweede film speelt zich af in Londen: na het verdachte overlijden van een voetbalster wordt Tramell ondervraagd door de Metropolitan Police. Om een psychologisch profiel op te stellen van de hitsige romancière wordt een beroep gedaan op psychiater Michael Glass (David Morrisey). De succesvolle zielenknijper staat aan de top van zijn carrière, maar de intense uren met de mooie Amerikaanse halen zijn wereld overhoop. Kan zijn rationaliteit het halen van de natuurlijke driften die hij plots ervaart? Met haar 48 lentes ziet Sharon Stone er nog steeds verrukkelijk uit.
 
Een tweede benenflip zit er deze keer niet in, maar de liefhebbers van de vorige film in het bijzonder en het erotische thrillergenre in het algemeen komen zeker aan hun trekken. Stone, in het echte leven gezegend met een IQ van 154, speelt met zichtbaar plezier en opvallend gemak de superintelligente manipulatieve schrijfster, maar David Morrisey kan haar als Dr. Michael Glass geen partij bieden zoals Michael Douglas dat in de eerste film deed. De plot zit wel weer geraffineerd ineen, maar echt verrassend is de uitkomst niet. Weinig spanning, een stuk minder sexy: wij stelden ons dan ook de vraag of dit vervolg na anderhalf decennium nog wel zin heeft. Het antwoord? Neen.
 
Bron: cinenews.be

gonemovies.com

Klassieke Russische cineasten [1]

Vsevolod Pudovkin

Als de zestiende eeuw de eeuw van het boek is, de zeventiende eeuw de eeuw van de schilderkunst, de achttiende eeuw de eeuw van de muziek, de negentiende eeuw de eeuw van de fotografie, dan is de twintigste eeuw zonder enige twijfel de eeuw van de film.

Honderd jaar geleden werd er met het nieuwe medium gepionierd door de gebroeders Louis en Auguste Lumière, George Méliès en Edwin Porter. Vanaf The Life of an American Fireman uit 1902 van Edwin Porter begint de klassieke Hollywoodstijl gestalte te krijgen. Na Porter heeft vooral D.W.Griffith de filmtaal verder ontwikkeld en omstreeks 1915 waren de belangrijke principes ontdekt, zoals de flashback, het establishing shot en de naar hem genoemde Griffith last minute rescue.

De ontwikkeling van de filmtaal, is vooral de ontwikkeling van de filmmontage. Want juist de wijze en het ritme waarop beelden met elkaar verbonden worden, bepalen het filmische verhaal. Terwijl in Amerika de klassieke Hollywoodstijl geboren was, werd in de jonge Sovjet Unie nog volop geëxperimenteerd met het nieuwe medium en herkende men er een nieuwe kunstvorm in. Een van de bekendste Russische cineasten uit de jaren twintig is Vsevolod Pudovkin.

pudovkinOnce ranked alongside Eisenstein among the masters of the Soviet silent cinema, Pudovkin’s critical stock has fallen in recent years, and few of his films are now well known. Nevertheless, the invention and dynamism of Mother (1926) suggest a distinct talent, with a grasp of montage principles which does at times rival Eisenstein. Given the obscurity of most of his later films (including a lengthy career in sound cinema), revaluation might well uncover some forgotten gems. In the silent era, Pudovkin also acted; an especially striking performance is visible in Kuleshov’s The Extraordinary Adventures Of Mr West In The Land Of The Bolsheviks (1924).
 
Pudovkin: Мать
filmposter van Pudovkin’s belangrijkste film Мать (moeder), 1926
Mother 1926
Pudovkin’s first feature length fiction film, an adaptation of a story by Gorky about a peasant mother who comes to embrace revolutionary ideals, is regularly cited as a classic of Soviet silent cinema for its imaginative montage. Certainly the editing is superbly judged, but Pudovkin’s visual sense is here above all architectural, and at its best reminiscent of Fritz Lang. The oppression of the workers is visualised both in the confined interiors of their homes and in the towering pinnacles of factory and prison, while the finest montage sequences intensify the visual claustrophobia, until it is exploded in the famous climax: marching rebels cross-cut with the breaking up of an ice floe. Gripping and moving.
 
Bron: thecontext.com