Deze maand draait op vijf plaatsen in Nederland een retrospectief gewijd aan Valerio Zurlini. Terwijl Visconti, Felini, Bertolucci, Pasolini en Antonioni nu de grote meesters zijn van de Italiaanse film, is Zurlini in de vergetelheid geraakt. Ten onrechte. Tussen 1954 en 1976 maakte hij acht films, waaronder enkele klassiekers. Zijn films geven tegelijkertijd een mooi tijdsbeeld geven van Italiëin diezelfde periode. Dus veel mooie zwart-wit beelden van jongens een meisjes op scooters. En natuurlijk ontbreken de jonge goden en godinnen op de voorgrond niet, waaronder Marcello Mastroianni en Claudia Cardinale. Deze laatste maakte haar doorbraak in Zurlini’s la ragazza con la valigia uit 1960. Het motief van deze film is gebruikt voor de aankondiging van het retrospectief.

 

Valerio Zurlini (Bologna, 1926) groeide op in een welgestelde, artistieke omgeving. Voordat hij zich met film ging bezighouden, studeerde hij rechten en kunstgeschiedenis. Hij liet inspireren door de schilderkunst en bewerkte graag bestaande romans tot scenario’s. Zo verfilmde hij twee romans van schrijver Vasco Pratolini en liet hij zich in zijn beeldtaal inspireren door de verstilde, bijna schrale stillevens van Giorgio Morandi. De uiteindelijke focus van zijn films ligt op het psychologische vlak: voor Zurlini was de wereld die door film zicht- en hoorbaar werd gemaakt altijd een zielenlandschap en zo nu en dan een blauwdruk van zijn eigen herinneringen.

Claudia Cardinale [Johannes in Retroland]

Dagblad Trouw kopte vandaag met opmerkelijk nieuws op de voorpagina:
375 miljoen jaar geleden: vis zet vaste voet aan wal
en daaronder:
Judas is geen verrader in zijn eigen evangelie

Het NOS journaal besteedde vanavond ook aandacht aan deze items, maar in omgekeerde volgorde. Het journaal sloot af met Judas en de vis van 375 miljoen jaar geleden. Het fossiel dat in Canada werd gevonden en luistert naar de naam Tiktaalik laat mij net zo koud als het ijs waarin het gevonden is. Ik hoorde wel een opgewonden wetenschapper iets zeggen over de onvoorstelbare waarde van de vondst (This is part of our own body!) Nuchter constateerde ik dat ik momenteel geen vermiste lichaamsdelen heb.

Meer werd ik geraakt door het nieuws over het Judasevangelie. De media kolken mee met de hysterie rond de Da Vinci Code en de gnostische revival die binnen en buiten NewAgekringen gevierd wordt. Zowel Trouw als het NOS journaal maakten braaf reclame voor een uitzending over het ‘Judas evangelie’ op National Geographic Channel aanstaande zondag. Daar gaan dus tussen de 1 en 2 miljoen mensen naar kijken. Waarschijnlijk zullen er in de reclameblokken boeken van Dan Brown en andere neo-gnostici waar worden aangeprezen.

Ik erger mij aan de wijze waarop de media aandacht besteden aan het zogenaamde ‘evangelie’ van Judas. Vandaag werd dit in Amerika door National Geographic wereldkundig gemaakt. Wetenschappers als de Nederlandse hoogleraar patristiek Hans van Oort, worden aan het woord gelaten om uit te leggen dat juist dit ‘evangelie’ ‘een waarheid’ verkondigt die misschien wel dichterbij de boodschap van de ‘historische Jezus van Nazareth’ ligt dan de boodschap die kanonieke vier evangelieën verkondigen.

Marketing en media weten inmiddels dat er een enorme honger bestaat naar een onorthodoxe, anti-kerkelijke uitleg van het vroege Christendom. De Kerk wordt steeds meer als een machtsinstituut ervaren dat het oorspronkelijke ‘gnostische Christendom’ onderdrukt heeft. Het ‘evangelie van Judas’ heeft alles in zich om een hit te worden, want het zet de uitleg van de Kerk op zijn kop: Volgens de leugen van het ‘Judas evangelie’ is niet Christus de eigenlijke Verlosser. Ik moet terugdenken aan mijn puberteit waarin ik tegendraadse opvattingen als een spons in mij opzoog. In Demian van Hermann Hesse beweert de gelijknamige slimmerik met een originele redenering, dat de moordenaar aan het kruis die geen berouw toonde, de ‘goede moordenaar’ is. Zo lijkt ook het Judas evangelie een ‘diepe waarheid’ bloot te leggen.

nationalgeographic.nl
special van National Geographic Magazine
gnostische evangelisatie bij Teleac

Abraham Maslow heeft ooit opgemerkt dat voor iemand die alleen een hamer heeft, alles eruitziet als een spijker. In een cultuur waarin de computer het belangrijkste instrument is, wordt de gehele wereld getransformeerd tot een database, waarvan de elementen naar believen en zonder einde kunnen worden gerecombineerd.
 
In zijn lezing fileert Jos de Mul met een scherp mes en de nodige humor de gevolgen van de alomtegenwoordige cut & paste-cultuur. Hij maakt de samenhang duidelijk van op het eerste gezicht los van elkaar staande verschijnselen zoals de multiculturele samenleving, genetische manipulatie, fortuynisme, de teloorgang van historisch besef, schaatsende moslima’s, digitale beeldbewerking, glokalisering, extreme makeovers, ludieke oorlogsvoering, retro-avantgarde, mobiele intimiteit, hiphop sampling, postmodern fundamentalisme, Chinees cynisme, bijeengesurfte scripties, de fusion keuken, zen computers, en de Matrix-trilogie.
 
Bron: sg.unimaas.nl

Jos de Mul publiceerde onder meer:
Het romantische verlangen in (post)moderne kunst en filosofie
De Tragedie van de eindigheid. en Cyberspace odyssee
 
Zijn werk werd onder meer bekroond met de Praemium Erasmianum (1993) en de Socrates Prijs (2002).