Maandelijks archief: april 2012

(on)geloof

Il Vangelo secondo Matteo (1964) van Pier Paolo Pasolini
Willem Jan Otten in Letter & Geest (Trouw) over deze klassieker

il vangelo secondo MatteoVandaag is het in de Orthodoxe Kerk Grote Donderdag en vanavond worden de Twaalf Evangeliën over het lijden van Christus gelezen als voorbereiding op Goede Vrijdag. In de reeks films die een leven veranderen sprak Willem Jan Otten op maandag 26 maart na afloop van Il Vangelo secondo Matteo in De Balie over deze filmklassieker uit 1964. Volgens velen is het de beste film die ooit over het leven van Jezus is gemaakt. Regisseur Paolo Pasolino was atheïst en communist. Toch maakte hij een waardige film over het Evangelie volgens Mattheüs die zelfs in het Vaticaan positief ontvangen werd.

In zijn essay Hij weigert het beter te weten dan Jezus buigt Willem Jan Otten zich over het raadsel hoe een atheïst een film over het leven van Jezus kon maken die ons zo diep raakt. Door de nadruk te leggen op het gewone volk en op Jezus als man van het volk, focuste Pasolini op marxistische elementen van het Evangelie, maar toch maakte hij er geen marxistische film van. Kort na de première in 1964 werd Pasolini gevraagd hoe een “ongelovige” zo’n getrouwe Jezusvertelling kon neerzetten. Zijn antwoord is beroemd geworden: “Als u weet dat ik een ongelovige ben, dan kent u mij beter dan ik mijzelf. Het kan zijn dat ik een ongelovige ben, maar ik ben een ongelovige die naar geloof verlangt.” Voor elke gelovige is het herkenbaar “Heer ik geloof, kom mijn ongeloof te hulp!” Hier ligt de brug tussen niet geloven en geloven, in het willen willen en in de wetenschap dat het alleen vanuit onszelf niet gaat.

Il Vangelo secondo Matteo
still uit Il Vangelo secondo Matteo
Als u weet dat ik een ongelovige ben, dan kent u mij beter dan ik mijzelf. Het kan zijn dat ik een ongelovige ben, maar ik ben een ongelovige die naar geloof verlangt.

Pier Paolo Pasolini

En natuurlijk is de opstandige, schijnheiligheid bestrijdende filmmaker tenslotte gefascineerd door de onvoorwaardelijke revolutionaire, schijnbaar suïcidale keer die Jezus’ leven neemt – als hij besluit om met open ogen zijn gewelddadige einde tegemoet te lopen – als een zelfgekozen einde. Wetend dat hij niet alleen vervolgd zal worden door zijn beschuldigers, maar ook: dat hij niet begrepen zal worden door zijn volgelingen, en zelfs verraden en in de steek gelaten en geloochend. De Mensenzoon – als hij dat is, dan betekent dat iets radicaal anders dan zelfs zijn intiemste volgelingen menen – die altijd ergens hopen dat ‘Zoon van God’ zijn moet inhouden: gespaard worden, bijtijds gered, ‘zegevieren’…
 
Bron: Willem Jan Otten op 24 maart in Letter & Geest (Trouw)

God tussen de potten en pannen [ Woest & Vredig ]

de schilder en zijn broodheer [ 3 ]

John Trumbull (1756-1843) en het U.S. Congress in 1817
 

Doordat de overheid zich als geïnstitutionaliseerde mecenas terugtrekt, worden veel kunstenaars die ooit afhankelijk waren van subsidie, nu gedwongen een knieval te maken voor „de markt„. In veel gevallen moeten deze kunstenaars om te overleven, net als vroeger, weer de persoonlijke en commerciële belangen gaan dienen van rijke particuliere opdrachtgevers.

Een serie over de schilder en zijn opdrachtgever in de periode 1712-1912. Aflevering 3: John Trumbull en de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring van 1776

Declaration of Independence
The Declaration of Independence 1817-1826
in de rotonde van het Capitool in Washington DC

In 1817 kreeg de Amerikaanse schilder John Trumbull van het Amerikaanse congres de opdracht om de presentatie te schilderden van de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring op 28 juni 1776, die zes dagen later ondertekend zou worden. Dat moment geldt als het geboorteuur van de Verenigde Staten.

Trumbull had in 1786 al een kleiner schilderij gemaakt en nu wilde het congres graag een grote versie voor het toekomstige Capitool in Washington. De oorlog van 1812 met Engeland was achter de rug en het nationalisme was vanuit Europa ook naar de Verenigde Staten overgewaaid. De jonge natie had historische beelden nodig waarmee in het onderwijs onder de Amerikanen nationaal zelfbewustzijn kon worden gekweekt.

Declaration of Independence
The Declaration of Independence
een eerste versie van het schilderij begon Trumbull al in 1786. Het hangt tegenwoordig in de Yale University Art Gallery
The Declaration of Independence was begun in Paris, most probably at the suggestion of Thomas Jefferson, chief author of the document, who provided Trumbull with a first-hand account of the event in the Assembly Room in Independence Hall where Congress had met. Trumbull combined a desire for historical authenticity with a mission to commemorate a moment of transcendent importance.
 
Bron: artgallery.yale.edu
Declaration of Independence
vlnr. John Adams, Roger Sherman, Robert R. Livingston, Thomas Jefferson en Benjamin Franklin

Iedere Amerikaan kent de voorstelling van Trumbull want deze staat afgebeeld op de achterkant van het biljet van twee dollar. In het midden staan The Founding Fathers John Adams, Roger Sherman, Robert R. Livingston, Thomas Jefferson en Benjamin Franklin. Daarnaast zijn er nog 37 personen die de verklaring ondertekenden. Veertien personen zijn niet afgebeeld. Het schilderij kreeg in 1826 een plaats in de rotonde van het Capitool in Washington DC.

Declaration of Independence
op de voorgrond: Charles Thomson (staand), John Hancock (zittend) George Read, John Dickinson en Edward Rutledge (ook staand)
Declaration of Independence
de 29 personen links op het schilderij
John Trumbull was born in Lebanon, Connecticut, on June 6, 1756. His father, Jonathan Trumbull, was later Governor of Connecticut (1769–1784). John entered Harvard College in 1771 and graduated in 1773. He created numerous sketches of significant people and places, even during his service as an officer and General Washington’s aide-de-camp during the Revolutionary War. Resigning his commission as colonel in 1777, he painted for two years and then went to England, where he studied under renowned history painter Benjamin West and at the Royal Academy of Arts. In London, Paris, and New York City, he created scenes of the American Revolution and life portraits or sketches of many of the individuals who would appear in them. He also painted portraits of other notable persons and numerous religious scenes.
 
Bron: aoc.gov
bicentennial 1976
Trumbull’s schilderij verscheen op een serie postzegels uitgeven ter gelegenheid van het Bicentennial in 1976

John Trumbull [ en.wikipedia.org ] | Declaration of Independence

dus ik ben

gisterenmiddag op Nederland 2 gezien bij Human:
Ik voel dus ik ben (herhaling)

dus ik benStine Jensen is met haar mooie frisse koppie in korte tijd uitgegroeid tot de Yvonne Jaspers van de filosofie. In plaats dat ze een boer helpt zoeken naar een vrouw, gaat ze in Dus ik ben voor ons en zichzelf op zoek naar identiteit. In de derde aflevering van het eerste seizoen Ik voel dus ik ben begint ze snotterend voor de buis een onderzoek naar ons ik en de emotiecultuur. Ze reist naar London voor een gesprek met Alain de Botton en in Central Park in New York heeft ze een gesprek met Thomas de Zengotita. In eigen land spreekt ze met Stephan Sanders en Maarten Doorman.

Vanuit de simpele formule “persoonsvorm + dus ik ben” wordt voor televisiebegrippen een zeldzame diepgang bereikt. Bovendien wordt het programma leuk gebracht. De tweede reeks begon op 1 april met Ik werk dus ik ben en er volgen nog drie afleveringen, slim geprogrammeerd in de Maand van de Filosofie: Ik reis dus ik ben, ik heb lief dus ik ben en ik lieg dus ik ben.

Dus ik ben [ human.nl ]